aasaasmid

m.l la-mid: asaasi.

m. n. (adj.): basis, basics; basic

-ga: (n) 1. essential (i-sen-shel); fundamental (fan-dha-men-tai). 2. inherence or indispensable ~ lama huraan

-ga: (magac, lab, keli) waxa mahuraankal ah ee wax kale aan looga maarmayn.

de: basis, basics; [atr.] basic

lx: aasaasi

pd: (-ga)

ps: n2-m

key: aasaasi

أَسَاسِيَ

(Asaasid-da)

Asaas u yeelid; bilaabid; (ama aasaasid).

m.f.dh eeg asaas². la-mid: aasaasid.

vl. n. act of founding

-da: (n) the act of creating or founding

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan hore u jirin, yagleelid. Dh: aasaasid.

de: act of founding

lx: asaasid

pd: (-da)

ps: vn2-f

key: asaasid

m.f.dh eeg aadaan². la-mid: aadaan¹, aaddamid, aaddaan¹, eedaamid, eedaan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) salaadka oo ah cibaado si gaar ah loo guto, ku baaqid. Dh: addimid, addimaad, eedaamid,

(Basaasid-da)

1. Jaasuusid.

2. Dufan lays marsho waayid.

m.f.dh eeg basaas³.

-da: (magac, dhedig, keli) bisaarad iyo cawlaan kugu dhaca dhaashixumo awgeed.

basaasid -da: (magac, dhedig, keli) si qarsoodi ah warka uga soo helid.

-da: (magac, dhedig, keli) masaxidda daawaha. Dh: tirtirid.

m.f.dh eeg malaasan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) buuxsamid oo wax daf ah noqosho. Taangigu wuu buuxaa oo malaasmidi uma hadhin. Dh: buuxsamid.

(Xaasaamid-da)

Caatoobid; weydoobid.

m.f.dh eeg xaasaan².

-da: (magac, dhedig, keli) wax gaca lagu hayo oo la koolkoolliyo noqosho. Moca korisay xaasaamid lagama karo.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax castrata noqosho ama ahaan. Ninkan xaasaamidda ca la'aan ayaa ugu sabab ah. Dh: weydoobid.

xaasaamid -da: (magac, dhedig, keli) wax la masruufo oo cid kale ku tiirsan noqosho. Wiilka naxariistaadii ayuu xaasaamid ka qaadee orad oo shaqayso dheh. Dh: xaasaamis.

m.f.dh eeg qasaasil². la-mid: qasaasil¹, qasil¹ (2), qasilid.

-da: (magac, dhedig, keli) biyo ku maydhid oo nadiifin. Dh: maydhid, qasilid.

(Xashaashid-da)

Xarragood; mardaaddiyid; shoobid.

m.f.dh xashaash². la-mid: xarshaashid.

-da: (magac, dhedig, keli) xarrago samayn. Dh: xarragood.

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹. asaasid.

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

aasaas¹: m.l la-mid: asaas¹.

aasaas²: f.g1 (-say, -stay) la-mid: asaas².

v. found, establish; base

-ka: (n) foundation (fawn-dheey-shin); base, basis, ground, groundwork ~ sal, bilow —aasaas -ay / tay: (v) establish (is taab-liish); set up; found

(fal) wax cusub unug oo salka u dhig. Asaas urur umadda u adeega. Dh: anbaqaad, bilaw, asaas.

aasaas -ka: (magac, lab, keli) bilawga wax kasta oo la unko. Aasaaska guriga adkee si aanu u dhicin. Dh: sal.

aasaas -ka: (magac, lab, keli) wixii lama huraan ah. Biyuhu waa aasaaska nolosha.

de: found, establish; base

lx: aasaas

pd: (aasaasay)

ps: v1=

key: aasaas

(Aasmid-da)

Xabaalmid; duugmid.

m.f.dh eeg aasan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) ciid ku rogmid; wax aasamay oo ciidi ku rogmatay noqosho. Ceelka aasmidda ka ilaaliya, dib looma qodi karayee.

m.l.kh A. ah: wax cusub oo bilow ah; wax saldhig ah. la-mid: aasaasi.

m.l.kh A. ah: wax cusub oo bilow ah; wax saldhig ah. la-mid: aasaasi.

-ga: (magac, lab, keli) wax aan laga taggi karin oo lagamamaarmaan ah.

-aasaasaha: (n) founder (fawndhar); establisher ~ bilaabe

-ha: (magac, lab, keli) nin bilaabay wax aan hore u jirin.

-da: (magac, lab, keli) sac markaa dhalay meeshuu ku ogaa ilmihiisa tegid, isagoo cod iyo orod samaynaya.

(fal) wax basaasay oo bilaa dufan ah ka dhig. Timaha basaasi oo ha subkin.

(Fasasid-da)

Hurgumid; caallirid.

m.f.dh eeg fasas².

-da: (magac, dhedig, keli) nabar,hurgumid iyo caalladhid.

fasasid -da: (magac, dhedig, keli) neef ama wax kale, wadajir u qiimayn oo u qalasho oo ammin danbe qofkii lahaa wadajir ugu gudid.

m.f.dh eeg saaqan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax oogada wada gaaray noqosho.

m.l.kh X. ah: wax taabashadooda, ka hadliddooda iyo talakeenkoodu keeni karo dhibaato.

m.l.kh X. ah: wax taabashadooda, ka hadliddooda iyo talakeenkoodu keeni karo dhibaato.

m. n. delicate object

-ah: (adj) sensitive (san-si-tif); delicate (dela-keeyt). Ex: arrin xasaasi ah; a sensitive matter

bw: Arabic

de: delicate object

initial: x

lx: xasaasi

pd: (-ga)

ps: n-m

key: xasaasi

m.dh la-mid: aadaamid.

aasaasan¹: f.mg1 (-smay, -santay) la-mid: asaasan¹.

aasaasan²: f.mg4 (-snaa,-snayd) la-mid: asaasan².

(tilmaame) wax unkan oo an ebyanayn. Xisbi aasaasan ayuun baa lagu hawlgali karayaa. Dh: billaaban, anbaqaadan.

-da: (magac, dhedig, keli) ka warramidda wax aan weli dhicin iyada oo la kaashanayo astaamaha lagu tilmaansan karo.

m.f.dh eeg afaysan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) rasaas ama wax la mid ah, meel aad ugu dhaw kaga liishaamid.

afsaarid -da: (magac, dhedig, keli) irrid ka oodid; afka wax ka saarid.

m.f.dh eeg halaagan¹. la-mid: halligmid.

m.l Busta madowga badan ee sabuulka maseggada ku dhalata, badarkana madowga ka dhigta.

m.f.dh eeg awtaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) cawlayn oo wax basaasay oo aan la subkin ka dhigid.

-da: (magac, dhedig, keli) si qeexan u soo bixid oo la wada arkayo. Bayaamid bay fartani u baahantahay.

(Dakaamid-da)

(fardo) dakaan noqosho; tabargabid.

m.f.dh eeg dakaan². la-mid: dakaamo (2), dakaan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) fardo dekaan. noqosho oo daalid. Dh: digleyn, dekaamid, tabargabid.

(Dayaamid-da)

Dayaan ka yeerid; daryaamid.

m.f.dh eeg dayaan². la-mid: daryaamid, diryaamid, diyaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dayaan iyo qaylo samayn. Buuraha ayaa dayaamiddu xoog ugu soo baxdaa.

(Fajaasid-da)

Nabar fajaas ah, ku dhufasho.

m.f.dh eeg fajaas². la-mid: fajaas¹ (2), fujaas¹, fujaasid.

-da: (magac, dhedig, keli) qallacaynta awrku mid kale uu miciyaha ku dhufto. Dh: qallac.

fajaasid -da: (magac, dhedig, keli) qof iyo wax la mid ah, qalab bir ah ku garaacid oo ku saafid.

fajaasid -da: (magac, dhedig, keli) shinni dhulka ku daadin. Fajaasidda beertu nin yagaan bay ku roon tahay. Dh: shinniyayn.

m.dh la-mid: fasakhmid.

-da: (magac, dhedig, keli) murgaamidiye firfricooni ku soo korodha qofka, marka uu qaato wax baraaruja oo la cabbo ama la cuno.

-da: (magac, dhedig, keli) isku dul wareejin oo ku hareeraysnaan. Dh: goobid.

m.f.dh eeg galaan². la-mid: galaamis².

-da: (magac, dhedig, keli) neef, gawricid ama qalid. Gasaaridda adhiga waan ka soo daalay.

(Hagaasid-da)

Yaraantii, korriimo wanaagsan waayid: hagaas noqosho.

m.f.dh eeg hagaas². la-mid: hagaas¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hagaas noqosho; korriimo wanaagsan waayid. Dh: hagaasnimo.

(Hayaamid-da)

Meel fog oo abaari ka sokayso u guurid; kaynaanid.

m.f.dh eeg hayaan².

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u fog oo nabad ama naq leh u rarid. Dh: dalandoolid, qayaadid, kaynaanid.

m.f.dh eeg kacaan². la-mid: kacaan¹ (4).

vl. n., [compound] withdrawal, pullout; expulsion

de: withdrawal, pullout; expulsion

lx: kasaarid

pd: (-da)

ps: vn-f-cmp

see: saar

key: kasaarid

(Kawaamid-da)

Xoolo in hilibkooda la iibsho darteed u qalid; (ama kawaanid).

m.f.dh eeg kawaan². la-mid: ka-waanid.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo in hilibkooda la iibsho darteed u qalid. Dh: kawaanid.

(Malaasid-da)

1. Malaas iyo dhoobo ku wada daboolid.

2. (gaadiidka dagaalka, qol, dhalo, ...) wax adag oo aan xabbadda iyo waxyaalaha qarxadaa karin, ku daboolid, ku qafilid.

m.f.dh eeg malaas³.

-da: (magac, dhedig, keli) buuxin oo meel faaruq ah u diidid. Kubbaayadda shaaha ah malaasidda ka daa way bilgane. Dh: buuxin.

malaasid -da: (magac, dhedig, keli) dalool furan wada gufayn oo wada daboolid. Kaashka shimbiraha malaasidda ka daa oo daldalool u yeel. Dh: awdid, gufayn.

malaasid -da: (magac, dhedig, keli) duuduubid oo sida kubbadda goobo uga dhigid. Carruurtu malaasidda dhoobada way ka helaan.