aas — Macnaha & Turjumaada

1

(Aas-ka)

2

1. Xabaasha (dadka dhinta) iyo waxa ku saabsan; duug.

3

2. Iftiinka midabyada leh oo qorraxdhaca; cirguduud; cilcillow.

waa la naqliyay ✓

1

aas¹: m.l 1. Xabaalidda meydka; la-mid: aasid. 2. Marka aasku madoobaado: waqtiga qorraxdu dhacdo ee iftiinkeeda la waayo; himhiimow, cilcillow.

2

aas²: f.g1 (-say, -stay) Wax dhulka ku xabaalid (dad dhintay); duugid.

waa la naqliyay ✓

1

aas¹: m.l 1. Xabaalidda meydka; la-mid: aasid. Tusaale: "Madaxweynaha ayaa ka qaybggalay aaskii xildhibaanka". 2. Marka aasku madoobaado: waqtiga qorraxdu dhacdo ee iftiinkeeda la waayo; himhiimow, cilcillow.

2

aas²: f.g1 (-say, -stay) Wax dhulka ku xabaalid (dad dhintay); duugid.m.f.dh, aasid.

waa la naqliyay ✓

1

v. bury, inter

2

aas m. n. colorful light of sunset

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. the act or process of burying; burial (beeriyal); funeral (fiyuunaral) ~ duug, xabaal

2

—aas -ay / tay: (v) 2. place in the ground; bury (beeri) ~ duug, xabaal

3

3. aas-ku: (n) sunset (san-set). Ex: aasku intuuna madoobaan; before the sunset [before it gets dark]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhulka u qod oo ciidda ku qari qof dhintay. Dh: duug, xabaal. Li: faq.

2

aas -ka: (magac, lab, keli) xabaasha qofka dhinta lagu duugo iyo geerida qofka wixii la xidhiidha oo dhan. Dad badan baa shilka ku dhintaye aaska ha loo soo dareero.

3

aas-ka: (magac, lab, keli) iftiinka qorraxdu reebto marka ay dhacdo. Irridaha markii aasku dumo, kuma afuufaane. Dh: aasmadoobaad, cawaweer, cirguduud, cilcillow, fiidcawl.

waa la naqliyay ✓

1

(aash-)

2

Si miyir iyo xasilloonaani ku jirto; aayar, tartiib.

waa la naqliyay ✓

1

(Aashuun-ka)

2

Weel biyaha lagu shubto oo laga sameeyey dhoobo; malbo; jalxad; shaanbi; ballaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Aasid-da)

2

Xabaal ku ridid; duugid; xabaalid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aasmid-da)

2

Xabaalmid; duugmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aasnaan-ta)

2

Wax la xabaalay ahaan; xabaalnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Asaas-ka)

2

Bilawaga waxa la samaynayo ama la dhisayo; sal; saldhig; bilaw; (ama aasaas).

waa la naqliyay ✓

1

(Asaasid-da)

2

Asaas u yeelid; bilaabid; (ama aasaasid).

waa la naqliyay ✓

1

(Buruq-da)

2

Bari adag oo kankoonsan oo badanaa la cuno oo dhirta yaryar qaarkeed leedahay; geedka docdiisa hoose oo aasan bay ka baxdaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Cilcillaw-ga)

2

Labada cirguduudood; aas.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhasid-da)

2

Ugaxda koronkorrada noqon doonta, aasidda ayaxu dhulka ku aaso.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuxu-sha)

2

1. Wax madow oo la shito oo dhulka laga qodo; waxay ka samaysantay dhir malyuunno sano ka hor aasantay oo baariga dhulka iyo kulayl badani isugu darmeen.

3

2. Tan laga sameeyo qoryaha la gubey.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Duug-ga) (maro, kd.) Aan cusbayn; wax badan laga joogo waagii la sameeyey.

2

2. (Duug-ta) Qof dhintay, xabaalid, aasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Duugid-da)

2

1. Suun ama wax la mid ah oo la jilciyo inta suunduuge ama qalab kale wax lagaga qabto.

3

2. (qof) tuujin: daliigid.

4

3. Dhulka dhexdiisa ku qarin; xabaalid; aasid.

waa la naqliyay ✓

1

(Feetin-ka)

2

1. Qori qallalan oo af dhuuban oo ama kurtun dhulka ku aasan oo ka soo taagan noqday ama laan geed ku taal ka leexda; fiiqtin.

3

2. Qori af fiiqan loo yeelay oo wax lagu qodo ama lagu dagaallamo; filgin (ama feytin).

waa la naqliyay ✓

1

(Fulul-ka)

2

1. (xididdada geedaha, kd.) aan dhab dhulka ugu aasnayn oo aan soo bixintoodu qodid u baahnayn: waxaa ku filan in inta madax keliya lagu dhego hadba kor loo soo dhifto taniyo intuu ka soo wada baxo.

3

2. Wixii sida xididdada dhirta oo aan qarsoonayn ama dibadyaalka ah oo kale loo soo baxsho.

waa la naqliyay ✓

1

(Gufi-da)

2

1. Geedka la gooyey salkiisa dhulka ku aasan.

3

2. Sabuulka kolka iniinaha laga daadsho; sabuulka oo muruxsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jalxad-da)

2

Weel biyaha lagu shubto oo dhoobada laga sameeyo; malbo; aashuun; shaanbi.

waa la naqliyay ✓

1

(Janaasa-da)

2

1. Waxa meydka loo sameeyo, kolka uu dhinto taniyo kolka laga aaso.

3

2. Qaadidda meydka, meesha uu ku dhintay, taniyo xabaalaha.

4

3. (salaad) tukashada meydka lagu tukado; (ama jinaaso).

waa la naqliyay ✓

1

(Kafan-ta)

2

Marada cad oo meydka la aasa hayo lagu duubo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kensi-ga)

2

Lacag badan ama alaabo qaali ah oo meel ku kaydsan, ku qarsoon, ku aasan; (ama kansi).

waa la naqliyay ✓

(fal) qof ama wax kale, xabaal qodan ku duugo; meel ku qarso.

waa la naqliyay ✓

1

(Agas-ka)

2

Cunno la raacsho qofka dhinta oo xabaasha agteeda lagu cuno; qoriqaad.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

waa la naqliyay ✓

m.l Cunto la siiyo dadka aasaya qof dhintay oo qabriga lagu dul cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) erey lagu dhawaaqo marka la muujinayo fajac iyo yaab. Agas! aar muxuu yidhi!

2

agas -ka: (magac, lab, keli) Quraanka iyo werdiga loo akhriyo qof dhintey. U akhriya agas ragii uu waraabuhu abxadey.

3

agas-ka: (magac, lab, keli) cunto la raacsho qofka dhinta oo lagu cuno xabaasha dusheeda. Agas badan baa xabaasha la dul keenay. Dh: qori'qaad, axan.

4

agas -ka: (magac, lab, keli) geerida iyo dhimashada lafteeda.

waa la naqliyay ✓

/alaas/ (inter) haaday (calaamad ama wax cadeynaya murugo, walwal ama shallayto). e.g. There is, alas, a shortage of food in this area.

waa la naqliyay ✓

amas, n.m. - Raso; Wax la isdul saarsaaray,

waa la naqliyay ✓

name-m very sociable

waa la naqliyay ✓

e.d la-mid: akhas.

waa la naqliyay ✓

inter. Yuck!, How disgusting!

waa la naqliyay ✓

(interj.) yuck (yak); used to express rejection or strong disgust ~ akhas

waa la naqliyay ✓

1

a: akhas

2

de: Yuck!, How disgusting! Expression indicating that s.t. is bad, dirty or a shame

3

lx: aqas

4

ps: intj

5

key: aqas

waa la naqliyay ✓

1

(Baas-ka)

2

Dhibaato iyo waxyeello aad u xun leh; hoog; ba'; belo.

waa la naqliyay ✓

1

baas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dhibaato aad u weyn; belo. 2. Warqad aqoonsi oo lagu galo meel gaar ah sida xeryaha ciidamada, dekedaha iyo wixi lamida. 3. Rasaas si is daba joog ah u dhacda.

2

baas²: f.g1 (-say, -stay) Imtixaan gudbid. Tusaale: “Cali, imtixaankii wuu baasay”.

waa la naqliyay ✓

1

baas¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dhibaato aad u weyn; belo. 2. Warqad aqoonsi oo lagu galo meel gaar ah sida xeryaha ciidamada, dekedaha iyo wixi lamida. 3. Rasaas si is daba joog ah u dhacda.

2

baas²: f.g1 (-say, -stay) Imtixaan gudbid. Tusaale: Cali, imtixaankii wuu baasay. m.f.dh, baasid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] problem, difficulty, evil

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) an evil or wicked force or power shar, balaayo

2

baas -say/tay: (v) 1. pass (paas); to move past another vehicle. 2. [sports]: transfer a ball or puck to a teammate

3

baas -ka: (n) automatic gun ~ baban

waa la naqliyay ✓

1

(fal) itixaan ka qudub; itixaanka ka dallac; ka gudub fasal oo mid kale u dallac.

2

baas -ka: (magac, lab, keli) dhib iyo waxyeello baas badan oo daran; wax aan dheef iyo wanaag lahayn. Balaayoy baydh, baasaw bax, barkhad Allay soo hoyo. Dh: belaayo, ba', balanbal, basanbaas, jab, masiibo, hankaag, hiirtaley, hoog. Li: barkhad, khayr

3

baas -ka: (magac, lab, keli) qoriga oo darandoorri baash rasaasta u rida.

4

baas -ka: (magac, lab, keli) tebinta labada ciyaartoy ay kubbadda isku tebiyaan ama isa siiyaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: problem, difficulty, evil

3

lx: baas

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m; n0-m-abs

6

key: baas

waa la naqliyay ✓

1

(Daas-ka)

2

Aqal, guri, qol, dukaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) 1. Guri. 2. Dukaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. store, shop; store-house, store-room

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shop (shoop)-, store (istoor) ~ dukaan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) aqal yar oo buul ah oo caws ka samaysan. Waa aqal yar oo aan qiimo badan iyo qurux toona lahayn. Dh: buul.

2

daas -ka: (magac, lab, keli) dukaan ama aqal ganacsi loogu talagalay oo alaab yari taal. Daas baan samaystay. Dh: dukaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Faas-ka)

2

Bir godinta u eg oo daab leh; masaar; jidib.

waa la naqliyay ✓

1

faas¹: m.l (-sas, m.l) Qalab bir ah oo godinta u eg oo loo isticmaalo geeda gooynta. la-mid: faash¹.

2

faas²: f.g1 (-say, -stay) Faas wax ku goyn. la-mid: faash².

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Qalab bir ah oo godinta u eg oo loo isticmaalo geeda gooynta. la-mid: faash.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. axe

2

faas v. chop with an axe

waa la naqliyay ✓

-ka:(n) ax or axe (akis) ~ gudin, masaar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bir af leh oo sida gudinta wax lagu gooyo daabna la geliyo. Dh: jubbi, jidib, faash, saaf.

waa la naqliyay ✓

Qalab dhirta kaawin lagula jaro.

waa la naqliyay ✓

فأس

waa la naqliyay ✓

1

(Gaas-ka)

2

1. Qayb weyn oo kamid ah qaybaha ciidanka dagaalku ka kooban yahay.

3

2. Jaadadka badan oo neecawdu ka kooban tahay qaarkood: waa wax sida cinjirka u jiidma oo meel walba ku fitaaxa oo buuxiya; waxyaalo badan oo kala jaad ah oo waxtar weyn leh, baa laga sameeyaa.

4

3. Dufan ama saliid aad u fudud, oo dhuxusha iyo waxyaalo kale laga liso, oo inta feynuusyada iyo weelal kale lagu shubo, la daarto ama si kale loo shito.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dareere loo isticmaalo ifsashada aqallada iyo cunto karinta. 2. (-sas, m.l) Ciidamo badan oo hal meel laga xukumo; qayb.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dareere loo isticmaalo ifsashada aqallada iyo cunto karinta. 2. (-sas, m.l) Ciidamo badan oo hal meel laga xukumo; qayb.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] very large group of warriors (in traditional warfare); military division

2

gaas m. n., (mass n.): gas; paraffin, kerosene

waa la naqliyay ✓

nickname-m gas; paraffin, kerosene; lit: a warrior

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. gas (gaas); gasoline (gaasoliin); paraffin (paarafin) kerosene also kerosine, lamp oil. 2. an army division. —gaas debiici ah: (n) natural gas

waa la naqliyay ✓

magaca wiil lagu metaalay gaaska la shito oo looga jeedo in uu noqdo dagaalyahan ama nin firfircoon.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhawr guuto oo ciidan ah oo la isku daray.

2

gaas-ka: (magac, lab, keli) dareere ama hawo loo isticmaalo shiidaal ahaan. Shawladdan gaas kuma jiro.

waa la naqliyay ✓

فِرْقَةً

waa la naqliyay ✓

Erey tilmaama haya wax lab oo yaal, ama qof lab oo jooga meel qofka hadla haya ka durugsan.

waa la naqliyay ✓

kaas¹: mu.ti.l (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: “Kaas ayaa fiican”. la-mid: kaa¹

waa la naqliyay ✓

1

kaas¹: mu.ti.l (kuwaas, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: Kaas ayaa fiican. mu.ti.w, kuwaas. la-mid: kaa¹

2

kaas²: (-kaas) dk.ti.l Dibkabe tilmaame oo magac lab dib looga qodbo, oo wax ama cid hadlaha ka fog lagu tilmaansado. Tusaale: Dukaankaas Cali baa leh. la-mid: kaa⁴.

waa la naqliyay ✓

deictic: that, those

waa la naqliyay ✓

1

(magacuyaal) tilmaama qofka saddexaad oo lab ee kelida ah oo meel fog jooga. Dh: kaa. Wa: kuwaas, kuwaa.

2

kaas-ka: (magac, lab, keli) koofiyad adag oo dadka baaskiillada ama mootooyinka wataa ay madaxa gashadaan. Dh: koofiyad. Wa: kaasas.

waa la naqliyay ✓

1

de: that, those

2

lx: kaas

3

pd: (kaasi / kaasu)

4

ps: deic-m

5

xe: kan, keer, koo

6

xv: =-kaa

7

key: kaas

waa la naqliyay ✓

ذَلِكُم، ذَلكَ، ذَاكَ، ذَا، تِلْكَ

waa la naqliyay ✓

1

(Laas-ka)

2

1. Ceel yar.

3

2. (') Xariir.

waa la naqliyay ✓

1

laas¹: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) Ceel yar.

2

laas²: m.l (-sas, m.l/-syo, m.dh) (juqraafi) Bed lamaddegaanka bartamahiisa ku yaal oo biyaha laga helo agtood bacrin ah.

waa la naqliyay ✓

Oasis

waa la naqliyay ✓

1

m. n. small well, water hole

2

laas m. n. silk

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shallow hand-dug well

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ceel gaaban oo inta badan meelaha daadmareenka laga qodo, cimri dheer na aan lahayn. Dh: mataan.

2

laas -ka: (magac, lab, keli) injiin aan qoris danbe lahayn oo laga soo laastay.

3

laas -ka: (magac, lab, keli) juqraafi ahaan, bed lamaddegaanka bartamahiisa ku yaal oo biyaha laga helo agtood bacrin ah.

4

laas-ka: (magac, lab, keli) dhar jilicsan oo qurxoon qaalina ah oo duntiisa ay samayso diirdiirxariireedu. Dh: xariir.

waa la naqliyay ✓

1

(Maas-ka)

2

1. Harag la megdeeyey.

3

2. (beer) a) Fil weyn oo aan harame danbe ka soo bixin. b) La falay welise aan wax lagu abuurin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhul nabaadguuray. 2. Dhul la abuuray oo aan weli wax ka soo bixin. 3. Deyn. 4. Saanta lo'da oo la magdiyey. 5. Midab guduud xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhul nabaadguuray. 2. Dhul la abuuray oo aan weli wax ka soo bixin. 3. Deyn. 4. Saanta lo'da oo la magdiyey. 5. Midab guduud xigeen ah oo geelu yeesho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): leather

2

maas m. n., [collective] fallow ~ unplanted land; sterile ~ unproductive soil

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) leather (leether) ~ harag. Ex: kabo maas ah; leather shoes

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) beer la rogay oo aad loo jilciyay oo haramo iyo gufiba la salabeeyey Beer maas ah nin leh roobna ugu da'o barwaaqo kama maqna.

2

maas-ka: (magac, lab, keli) dubbe weyn oo dhagaxa lagu jajabsho oo toban kiiloo iyo wax ka culus ah. Nin buur god ka qodayaa maas kama maarmo. Dh: dubbe

3

maas -ka: (magac, lab, keli) saan aad loo jilciyay oo kabaha, suumanka iyo wixii la mid ah, laga sameeye. Dh: saan.

waa la naqliyay ✓

1

(Naas-ka)

2

1. Mid kamid ah labada cad oo laabta dumarka ku yaal oo leh qurxub iyo xididdo caanuhu galaan ama maraan iyo ib, dhashoodu ka nuugto.

3

2. Cad kaas ka dhigan oo aan korin oo laboodka ku yaal.

4

3. Cad dhuuban oo candhada caanaleyda ka soo laallaada oo kolka la nuuga hayona ubadku afka gashado, kolka la lisa hayona, sacabka ama wax kale lagu xamatuuriyo.

5

4. Dhuun soo taagan oo wax laga shubo oo weelasha qaarkood lee yihiin; ib; gulgulo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-so, m.l) 1. Labada xubnood ee caanuhu galaan ee ku yaal laabta dumarka midkood. 2. Labada cad ee ka soo taagan laabta ragga midkood. 3. Cad dhuuban oo xayawaanka caanaha leh candhadooda ka soo laalaada. 4. Dhuun ka soo taagan weelasha wax lagu shubto qaarkood; Ib; gulgulo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-so, m.l) 1. Labada xubnood ee caanuhu galaan ee ku yaal laabta dumarka midkood. 2. Labada cad ee ka soo taagan laabta ragga midkood. 3. Cad dhuuban oo xayawaanka caanaha leh candhadooda ka soo laalaada. 4. Dhuun ka soo taagan weelasha wax lagu shubto qaarkood; Ib; gulgulo.

waa la naqliyay ✓

m. n. breast, udder, mammary gland, nipple, teat

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. breast (bareest); boob (buub); bosom (buusam); teat (tiit); 2. udder (adher) ~ candho

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cad daloollo yaryar leh oo candhada ku yal oo caanuhu ka soo baxaan. Hooyadu naaska ayey jaqsiisaa ubadka.

2

naas -ka: (magac, lab, keli) madaxa firidu ku taxanto ee gallayda. Dh: madax, sabuul.

3

naas-ka: (magac, lab, keli) dhuun soo taagan oo wax laga shubo co weelasha qaarkood leeyihiin. Naaska baanbadda waa la xidhaa. Dh: dhuun, ib gulgulo.

4

naas-ka: (magac, lab, keli) khasnadda ay rassaastu ku jirto. Qoriga naaskiisa ku xir. Dh: khasnad, candho.

5

naas-ka: (magac, lab, keli) qarbid ama sufraar mijita biyaha laga shubto. Inoofur naaska sibraarka aanu caanaha ka cabnee

waa la naqliyay ✓

1

cf: nuug

2

de: breast, udder, mammary gland, nipple, teat

3

lx: naas

4

pd: (-ka)

5

ps: n1-m

6

key: naas

waa la naqliyay ✓

ثدي

waa la naqliyay ✓

1

(Raas-ka)

2

1. Aqal; qoys; reer; cid.

3

2. Rug; berrin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qoys. 2. Meel qoys degi karo. 3. la-mid: raasi.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qoys. 2. Meel qoys degi karo. 3. la-mid: raasi.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dwelling; household, family

2

raas m. n. cape, promontory

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoys u dhisan lammaane is qaba. Dh: aqal, qoys, reer, cid.

2

raas -ka: (magac, lab, keli) meel hore aqal uga dhisnaa oo uu raadkiisii muuqdo. Dh: ruun, jabad.

3

raas -ka: (magac, lab, keli) meel reero deggaanaayeen ama haddaba deggan yihiin. Dh: rug, berrin, ruun, jabad.

waa la naqliyay ✓