aarbaxid

(Aarbax-a)

Eedbax.

aarbax¹: m.l la-mid: aarbixid.

aarbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ka aa.: qof eed loo haystay iska daaficid. 2. Ka aa.: qof ka aargudasho.

aarbax: v., [compound] take revenge

aarbax: vl. n. vengeance; vindication

(fal) eed iyo arrin laguu haystay ka garbax. Ka aarbaxa eedda, kolkuu arrin joogo. Dh: eedbax.

aarbax -a: (magac, lab, keli) arrin hore la iskugu haystay ka garrankiisa. Mar haddii talo laguu qabsado, aarbax uun baa kuu bannaan.

de: take revenge

hm: 1

lx: aarbax

pd: (aarbaxay)

ps: v1=cmp

key: aarbax_1

de: vengeance; vindication

hm: 2

lx: aarbax

pd: (-a)

ps: vn-m

key: aarbax_2

-da: (magac, dhedig, keli) bannaan u soo bixid; bannaanbax.

banbaxid -da: (magac, dhedig, keli) (u ~) hawl gaar ah u go'id.

m.dh la-mid: dardarid.

m.f.dh eeg barbax². la-mid: barbax¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) deegaankaagii, dhulkaagii iyo hantidaadii ka qaxid. Dh: barabixid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax xanniban ka sii deynta ama bannaanka soo dhigid wax dahsoonaa. Barraxiddaan soo barraxay badeecaddii ayuu roobku bilaabay.

barraxid -ka: (magac, lab, keli) bannaanka u soo saarid wax meel ku dahsoonaa. Soo barraxid iyo baadhid boolis loo diraye.

m.f.dh eeg carbar².

m.f.dh la-mid: daabax¹ (3), daabixid, dabaax¹, dabaaxid, dabxid.

-da: (magac, dhedig, keli) farxid iyo rayrayn.

-da: (magac, dhedig, keli) sida wax loo qoro ama loo akhriyo qof kale barid. Dh: farbaris.

-da: (magac, dhedig, keli) wax isku wada mid ah, ku biirid. Dh: badhxid, dheehid.

-da: (magac, dhedig, keli) xagga danbe oo saxaro badan laga keeno. Dh: shuban.

dabadbaxid-da: (magac, dhedig, keli) dadka oo guryaha iyo xafiisyada ka soo baxa si ay u muujiyaan rabitaan ama diidmada wax ay ka midaysan yihiin.

m.f.dh eeg dacarbax².

-da: (magac, dhedig, keli) aad u shubmid oo wixii qush iyo dacar caloosha ku jira shubid.

(Dharbaaxid-da)

Dharbaaxo ku dhufasho; dhabannaanayn.

m.f.dh eeg dharbaax². la-mid: dharbaaxayn, dhirbaaxayn, dhirbaaxid.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhirbaaxo la dhicid; bogcadka faraha iyo calaacasha cid ku dhifasho. Dh: dhirbaaxid.

(Hagarbixid-da)

Hawl, arrin, kd., kal iyo laab u qabasho; lillaahi iyo hagar la'aan, wax ku qabasho, ku xoojin.

m.f.dh eeg hagarbax². la-mid: hagarbax¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hawl ama arrin si kal iyo laab ah u qabasho. Dh: hagarbeel, daacadnimo.

magac loo baxsho wiil kolkii uu dhashay, aabbihii dhintay.

-da: (magac, dhedig, keli) dheeldheelliyidda kolka la socdo..

m.f.dh eeg agabbar². la-mid: agabbarid¹.

-da: (magac, dhedig, keli) laylyid cid aan hore u tababbarrayn.

m.f.dh eeg alabbas². la-mid: alabbas¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) baxsasho iyo firxad.

m.dh Amar farid; idmid; amarsiin.

-ta: (magac, dhedig, keli) faritaanka in qof wax falo. amarbixintaadu waa in ay noqotaa mid hufan. Dh: amarsiin, amrid.

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal u qabbabaalid; socdaal billaabid.

-da: (magac, dhedig, keli) socdaal u dhaqaaqid oo u tabaabushaysad. Dh: ambabixid.

(Asaraarid-da)

Hadal la sheegay asaraar ka hor keenid; beenin; ogaaldiidid.

m.f.dh eeg asaraar². la-mid: asaraar¹.

-da: (magac, dhedig, keli) jikaar iyo dood dadka lagala hortago iyadoon waxba la hubsan. Asaraar jinnaa lagu yaqaan abaska naagoode. Dh: jikaarid, murmid, doodid.

m.f.dh eeg baarran². la-mid: baarran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) afeefasho oo cudurdaar sii qaddimasho, ballamid. Baarramid hore haddaad lahayn adkayso. Dh: baarrimasho, afeefasho.

-da: (magac, dhedig, keli) goobtii aad degganayd ka tegid.

barabixid -da: (magac, dhedig, keli) culayska dareeraha ay guuriso walax badhsalalaysa ama tu degtay oo muquursan.

(Barbaarid-da)

Barbaar noqosho; korid.

m.f.dh eeg barbaar³. la-mid: barbaaris.

-da: (magac, dhedig, keli) gaashaanqaad noqosho; barbaar noqosho. Dh: hanaqaadid, korid.

(Caadbixid-da)

Dibad ama bannaan u soo bixid; wixii uurka ku jirey sheegid; qarsoodi ka bixid.

m.f.dh eeg caadbax². la-mid: caadbax¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dibed ama banaan u soo bixid.

caadbixid -da: (magac, dhedig, keli) wixii uurka ku jirey sheegid; wax qarsi la'aan. Sheekadiisa wuxuu uga jeeday caadbixid. Dh: xogwaramid.

m.f.dh eeg caambax.

-da: (magac, dhedig, keli) caan noqosho: magac yeelasho.

-da: (magac, dhedig, keli) noqoshada mid caan ah; magac yeelasho.

-da: (magac, dhedig, keli) neef ugub ah laylyid. Dh: jarabarid, agabarid.

-da: (magac, dhedig, keli) gacanta ka bixid. Dh: edebdarri, farkabixid.

(Haaraamid-da)

Wax sidii la rabey si aan ahayn u dhacay, dad kale ku eedayn, ku dagaalid, wax kaga sheegid; hiilid; canaanasho.

m.f.dh eeg haaraan². la-mid: haa-raan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) canaan iyo foolxagad tiro badan oo hiif ah cid kale u geysasho. Meel balaayo heeryaha dhigtoo, la isku haaraamey. Dh: guulguulid, hiifid, haaramid, eedayn.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg jaahbas.

m.dh la-mid: qaanbixid.

(Qaanbixid-da)

Qaan laysku lahaa iska bixin, dhiibid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg qaanbax.

(Qaaraamid-da)

Qaaraan uruurin, bixin, siin.

m.f.dh eeg qaaraan².

-da: (magac, dhedig, keli) qaadhaan ururin.

m.f.dh eeg qarbidix².

m.f.dh eeg sharaax². la-mid: sharra-xaad, sharrixid.

-da: (n) the act of decorating; decking out; embellishing

-da: (magac, dhedig, keli) sharraxis: faahfaahin; balballaadhin.

sharraxid-da: (magac, dhedig, keli) sharrax ku samayn; qurxin; bilid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg aarbixid.

-da: (magac, dhedig, keli) daanshadaanshood iyo tamashlayn; socod ladnaansho ka muuqdo. Baarbaarrid beryaha abaareed kuuma qummana. Dh: daanshadaanshood, tamashleyn.

m.f.sh.r eeg shararrax².

m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.

m.dh (-do, m.l) Liid maro ah oo qurxin awgeed loogu tolo dacallada maryaha la xirto iyo daahyada.

f. n. edge ~ border of an Arab robe

-da (n) comer (koor-ner); edge (eej) ~ daraf, gees

-da: (magac, dhedig, keli) guntiga afkiisa hoose. Dh: xayn.

aarad -da: (magac, dhedig, keli) liid midabaysan oo maryaha la xidho ama daahyada afkooda hoose lagu qurxiyo. Wa: aaraddo.

de: edge ~ border of an Arab robe

lx: aarad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: aarad

(Aarid-da)

Qof hor loo diley darti, qof u dilid; aargudid.

m.f.dh eeg aar². la-mid: aaris.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) qof dhib iyo aano loo geystay, uga soo gudid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel, gudo iyo waxii la mid ah ka bixis.

-ka: (magac, lab, keli) «ka ~» goosashada aano hore loo geystay. Ka aarsadka ninkii shirkadda qiyaamay waa in xeerka loo maro. Dh: aargoosad, aargoosasho.

(Ababid-da)

Yaraanta iyo korriimada hore, wax ku barasho.

m.f.dh eeg abab². la-mid: abaab¹, abaabid, abaabis, abab¹, ababis.

vl. n. teaching (of the very young)

-da: (magac, dhedig, keli) daaqbarashada xoolaha yaryar. Dh: daaqbarad.

de: teaching (of the very young)

lx: ababid

pd: (-da)

ps: vn2-f, vn1-f

key: ababid

/afreydh/ (adj) baqanaya; cabsanaya; welwelaya. e.g. I am afraid to swim.

/afreyd/ (adj) obsy, welwel.

a., cabsoonaya, baqaya.

barbax¹: m.l 1. Xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin. 2. Wax looga baxo dhibaatada xilli kulul sida baad, raashin, biyo. 3. la-mid: barbixid.

barbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ku b.: xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin meel ku sugnaan. 2. Ka b.: dhibaato xilli kulul ka samatabixid (nafley).

barbax¹: m.l 1. Xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin. 2. Wax looga baxo dhibaatada xilli kulul sida baad, raashin, biyo. 3. la-mid: barbixid.

barbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) 1. Ku b.: xilli kulul oo biyo iyo baadba ciriiri yihiin meel ku sugnaan. 2. Ka b.: dhibaato xilli kulul ka samatabixid (nafley). m.f.dh, barbixid.

v., [compound] subsist during hard times; hibernate

-a: (magac, lab, keli) eeg barakac.

de: subsist during hard times; hibernate

lx: barbax

pd: (barbaxay / barbaxday)

ps: v1=cmp

key: barbax

(Barxid-da)

(caano) biyo ku darid; dheehid; tarrixid.

m.f.dh eeg barax².

vl. n. mixing of milk and water