Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

vl. pron., neg. he ... not

waa la naqliyay ✓

1

a: uusan

2

de: he ... not = aan + uu

3

lx: aanu

4

ps: neg + vpro

5

key: aanu

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.y Magacuyaal tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah (marka laga reebo lala hadlaha). Tusaale: 'Xafiiska aannu aragnay waa xafiiskaada cusub'. la-mid: aan1.

waa la naqliyay ✓

m..dhm.y Magacuyaal tilmaamaya qofka koowaad ee wadarta ah (marka laga reebo lala hadlaha). Tusaale "Xafiiska aannu aragnay waa xafiiskaada cusub". la-mid: aan¹.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., pl. we [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

(pronoun) let....us. Ex: Aannu u sheegno; let us tell him. Na keen aannu cashaynee; come on, let us have a dinner

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) yeelaha koowaad oo wadar ah loo adeegsado. Kolkii aannu maqallay qaylada ayaan baraarugnay.

waa la naqliyay ✓

1

cf: annaga

2

de: we [exclusive]

3

lx: aannu

4

pd: (aan)

5

ps: vpro-1pl-excl

6

key: aannu

waa la naqliyay ✓

neg., vl. pron. he ... not,

waa la naqliyay ✓

1

de: he ... not + [FOCUS] = baa + aan + uu

2

lx: baanu

3

pd: (buusan)

4

ps: focus + neg + vpro

5

xe: It is pork that a Muslim man doesnt eat.

6

xv: Khansiir baanu qofka Muslimka ahi cunin.

7

key: baanu

waa la naqliyay ✓

pron., neg., opt. form: may he not!, don't let him ...!

waa la naqliyay ✓

1

de: may he not!, don't let him ...! With negative optative

2

initial: y

3

lx: yaanu

4

ps: pro-neg-opt

5

xe: Dont let him drink alcohol!

6

xv: yuu ~ yuusan

7

key: yaanu

waa la naqliyay ✓

Isagu ma (diiddo), sida: isagu ma iman — ma uusan iman; aanu.

waa la naqliyay ✓

1

bil¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Laba iyo tobanka qaybood ee sanadka middood oo ah sagaal iyo labaatan ama soddon beri. 2. Marka dayaxu aanu dhammays ahayn. 3. Calaamad qaab dayax billow ah u eg oo xoolaha lagu sunto. 4. Bisha cas: urur caalami ah, oo dalal islaanku maalgeliyaan oo u qeybsan daryeelka ama samafalka dadka oo ay astaan u tahay dayax billaw ah oo cas.

2

bil²: f.g1 (bilay, bishay) 1. Wax kor u qaadid iyadoo madaxa laga sara mariyo. 2. Wax, wax qurxoon ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (baayoloji) Unug taran oo keligii kobci kara iyada oo aanu la kulmin unug kale oo taran b.ka waxa soo saara dhirta, fangiga, bakteeriyada iyo qaar ka mid ah borotosoowaha. B.ku wuxuu noqon karaa noole u eg waalidkii ama wuxuu mari karaa heer kale oo meerta nololeed.

waa la naqliyay ✓

1

ceel¹: m.l (-lal, m.l) God la qoday oo hoos u dheer oo laga helo biyo iyo wixi lamida.

2

ceel²: m.l (-lal, m.l) (jooloji) Il-biyood dhulka hoostiisa ah oo lagu helay riig oo laga qoday oogada dhulka ilaa oogada biyaha hoose, biyahaa waxa markaa loo soo saaraa ama loo soo afuufaa oogada dhulka. Haddii ceel ka hoos maro oogada biyaha hoose xilliga qoyaanka, oo aanu aad hoos uga dhicin oogada biyaha hoose ee joogtada ah, wuxuu biyo yeelanayaa xilliga qoyaanka, haddii uu gaaro oogada biyaha hoose ee joogtada ah, dabadeed weligii biyo ayuu yeelanayaa.

waa la naqliyay ✓

1

dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.

2

dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). la-mid: dhaag.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Maqanaanta labada habeen ee dayaxeed ugu dambeysa ee aanu dayaxu soo bixin. 2. Rugta dayuxu fariisto labada habeen ee ugu dambeeya bil-dayaxeed. 3. la-mid: dibbasho. la-mid: dubbad¹.

waa la naqliyay ✓

1

digniin¹: m.dh la-mid: digid.

2

digniin²: m.dh 1. War cid dareensiinayo dhibaato ku soo foolle si uu uga gaashaanto. 2. Hadal, qoraal iyo wixi lamida oo cid gef sameysay la siiyo si aanu mar labaad ugu noqon.

waa la naqliyay ✓

1

diin¹: m.l (-nan, m.l) Nooc xamaaratada ka mid ah aad u gaabiya, leh qolof adag oo ku dahaaran afar lugood iyo qoor dheer oo aan dhogor lahayn; diindiin. la-mid: dįindiin.

2

diin²: m.l/dh (-iimo, m.l) 1. Caqiido cid ku xiraysa awood ka sarraysa oo ay aaminsantahay in ay wax yeeli karto, waxna u tari karto. 2. Qawaaniin Eebbe u soo dejiyey dadka dunida ku nool si ay waxa wanaagsan u falaan, waxa xunna uga reebtoomaan. 3. Quraan.

3

diin³: f.mg1 (-iimay, -iintay; -iimi) 1. Ku d.: qof wax la yaab leh oo aanu hore u arki jirin qaadan waayid. 2. Ku d.: wax araggooda waayid.

waa la naqliyay ✓

1

faylduub¹: m.l Qaab loo xiro neef si aanu u cararin iyadoo boqonta xarig looga dhuujinayo.

2

faylduub²: f.g1 (-bay, -btay) Neef si uusan u cararin boqonta xarig kaga giijin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore isku xirid si aanu u kicin.

waa la naqliyay ✓

1

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

2

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Hab kul daynaa-mikaad oo dhaca ama dhammaysyirma iyada oo aanu kul soo gelin kana bixin. Guud ahaan, isbeddelka kul-xidh waxa uu keenaa kor u- kaca ama hoos u-dhaca heerkulka.

waa la naqliyay ✓

kaayaga¹: mu.lh.l (kuwayaga, w) magacuyaal lahaansho oo lab ah oo tilmaamaya wax annagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin) aanu leenahay. Tusaale: “Baabuurkiinna, kaayaga ayaa ka weyn”. la-mid: Kayaga¹.

waa la naqliyay ✓

dk.lh.l Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax annagu (qofka koowaad ee wadarta ah oo kuwa lala hadlayaa aynan ku jirin) aanu leenahay. Tusaale: “Dalkaayaga ayaa ka ballaaran dalkiinna”. la-mid: kayaga2, kaayo², kayo².

waa la naqliyay ✓

1

kabbax¹: m.l.kh K. ah: nafley cudur ku dhacay kana bogsootay oo jirkeedu sameystay difaac.

2

kabbax²: m.l (daawo) Xaaladda aanu xayawaanku u nuglayn caabuqa kaga yimaada noolayaasha cudurrada dhaliya ama waxyeellada ka soo gaadhi karta suntooda; kabbaxu waxa uu ku xidhanyahay marka ay dhiigga ku jiraan lid jidh-galayaal iyo unugyada cad-cadi (limfosayto) kuwaas oo soo saara jawaabis kabbaxeed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-xo ..., m.l) (kiimika) Iskudhis leh kooxda - NH - halkaas oo atamka naytarojiin aanu ku dheggeneyn kooxo kaarbonayt ama atamyo kale oo haydarojiin ah. Ururku waa kooxda amayno.

waa la naqliyay ✓

1

lullume¹: m.l 1. Kalluun aad u yaryar oo biyaha macaan ku nool. 2. Cayayaan yaryar oo biyaha macaan ka dhasha; miraxareedeed. la-mid: lullumo.

2

lullume²: m.l (cilmiga naflayda) Heerka caydiga ee raha. Wuxuu leeyahay dabo dheer iyo waafyo. Lulumadu heerka caydiga oo dhan waxay ku nooshahay biyaha. Lugaha dambe ayaa ka hor kora lugaha hore, aakhirkana dabada ayaa ka go'da inta aanu noqon rah qaangaadh ah.

waa la naqliyay ✓

1

maansabooli¹: m.l 1. Qof sheegta maanso uusan curinin. 2. la-mid: maansabooliyid.

2

maansabooli²: f.g1 (-iyay, -iday) Qof maanso aanu curin sheegasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. M. ah: astaan ama wax kale oo jiritaankooda aanu tirmin. 2. Hantida aan socon karin sida beeraha, guryaha iyo wixi lamida. la-mid: magguure.

waa la naqliyay ✓

1

marti¹: m.l (marti, m.dh) Qof laga soo dhaweeyey guri aanu lahayn.

2

marti²: m.dh.u Dad laga soo dhaweeyey guri aanu lahayn.

3

marti³: f.g/mg1 (-iyay, -iday; -iyi) M./u m.: cid marti u noqosho.

waa la naqliyay ✓

(Aniga; aan; i; ii - annaga; innaga; aannu; na; noo) qofka hadla haya ama wax qora haya.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale: 'Meel aan ku nasto ayaan doonayaa' 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale: 'Miyaan fadhigii la qaban?', 'Yaan lacag la siin!', 'Wiilka aan imaanini waa Cali'. la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan¹: mu.dhm.y 1. Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee kelida ah (hadlaha ama wax qoraha). Tusaale "Meel aan ku nasto ayaan doonayaa" 2. la-mid: aannu.

2

aan²: qr.diid Qurub tilmaamaya in weertu tahay weer diidmo, weer xor ah ama midaan ahayn tu ay tahayba. Tusaale "Miyaan fadhigii la qaban?", "Yaan lacag la siin!", "Wiilka aan imaanini waa Cali". la-mid: an.

waa la naqliyay ✓

1

aan: (pronoun) 1. me (mii); I (aay); us (aas); we (wii) used the speaking or writing person or persons ~ aannu. Ex: aan wax kuu sheego; let me tell something. 2. (clause pronoun) may I..., can I or let me ~ an. Ex: aan tago; let me go. Buuggaan aan qaato? can I take this book? Biyahaan aan cabbo? may I drink this water?

2

aan (suffix) I.. to the.. Ex: baankaan aadayaa; I am going to the bank

3

aan: (adverb) 1. used to express negation; not (nat); im-; in-; un-; il- Ex: aan faraxsanayn; unhappy. 2. suffix: (gadaalgale) -less: without; lacking. Ex: eedla'aan: blameless 3. -ness or -ment suffix: (gadaalgale) state; quality; condition; or degree of nouns derived from adjectives. Ex: aasnaan -ta; the state of being buried

waa la naqliyay ✓

1

(magac'uyaal) tilmaamaya qofka koowaad ee hadlaha ah. Waxa aan ahay macallin, buug aan doonayay ayaan helay.

2

aan: (qurub) xidhiidhiye loo adeegsado diidmada. Dh: an, anan, aanan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aana-da)

2

Xumaan hore oo lays gaarsiiyey oo in laga aarguto uurka lagu hayo; godob; utun; asaaye; aarsi; dakano.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato hore oo ciddii loo geystay aanay illaawin; godob; utun; dakano.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato hore oo ciddii loo geystay aanay illaawin; godob; utun; dakano.

waa la naqliyay ✓

f. n. resentment, blame, revenge

waa la naqliyay ✓

-aanada: (n) resentment (ri zent ment)-, anger (an ger)-, grievance aroused by something unjust, mean, or unworthy ~ godob, dakano

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dil ama gef hore la isku gaadhsiiyey oo lagu kala aargoosato. Aano duug ma leh, oodi hagar ma leh. Dh: dakano, utun, godob, hiijo, biili.

waa la naqliyay ✓

1

cf: godob, hiijo, utun

2

de: resentment, blame, revenge

3

lx: aano

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: aano

waa la naqliyay ✓

class-pro, pl. let us, may we ... [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

(pronoun) let us... may we... Ex: annu shaqaysano; may we work or let us work

waa la naqliyay ✓

1

de: let us, may we ... [exclusive] With optative verb form

2

lx: annu

3

pd: (an)

4

ps: class-pro-1pl

5

xe: Lets put it outside!

6

xv: annaga

7

key: annu

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., pl., -incl: we [inclusive.]

2

aynu class-pro, pl. let us all, let's, may we

waa la naqliyay ✓

(n) [possessive pronoun of we] us (aas). Ex: aynu shaqaysano; let us work. Iskuulka aynu aadno; let us go to the school

waa la naqliyay ✓

deictic, subject case: this [subject]

waa la naqliyay ✓

(pronoun) this one; especially used to indicate feminine nouns ~ tani

waa la naqliyay ✓

1

de: this [SUBJECT]

2

initial: t

3

lx: tanu

4

ps: deic-f-subj

5

key: tanu

waa la naqliyay ✓

vl. pron. we [inclusive.],

waa la naqliyay ✓

1

a: baynu ~ beynu

2

de: we [inclusive] + [FOCUS] = ayaa + aynu

3

lx: ayaynu

4

ps: focus + vpro

5

key: ayaynu

waa la naqliyay ✓

vl. pron. we [excl.],

waa la naqliyay ✓

1

a: ayaannu

2

de: we [excl] + [FOCUS] = baa + aannu

3

lx: baannu

4

ps: focus + vpro

5

key: baannu

waa la naqliyay ✓

conj., neg., vl. pron. that he ... not

waa la naqliyay ✓

[pronoun he followed by negative action verb]

waa la naqliyay ✓

1

de: that he ... not

2

lx: inaanu

3

pd: (inuusan)

4

ps: conj + neg + vpro

5

xe: I heard that he is not coming tomorrow.

6

xv: Inaanu berri imanaynin baan maqlay.

7

key: inaanu

waa la naqliyay ✓

1

vl. pron., neg. we [exclusive.] ... not

2

maannu question word, vl. pron. do / did / are we [exclusive.]?

waa la naqliyay ✓

(pronoun plus negative) we ... not ... Ex: maannu maqal; we didn't hear

waa la naqliyay ✓

class, vl. pron. we [excl.] are / do ...

waa la naqliyay ✓

nous (+ verbe). La personne à qui l'on s'adresse n'est pas incluse.

waa la naqliyay ✓

1

de: we [excl] are / do ... = waa + aannu

2

initial: w

3

lx: waannu

4

ps: class + vpro

5

xe: We are in a hurry.

6

xv: Waannu degdegsannahay.

7

key: waannu

waa la naqliyay ✓

1

yaannu: question word, vl. pron. who ... us [excl.]?; whom ... we?

2

yaannu: pron., neg., opt. form: may we not!, so long as we [excl.] don't!

waa la naqliyay ✓

1

de: very much, quite, a lot; hard, firmly Intensifies a verb or adjective

2

lx: aad ... u

3

ps: adv-expr

4

xe: The houses are very big.

5

xv: Guryuhu aad bey u waaweynyihiin.

6

key: aad_u

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) «ku ~» eeg ku aadid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof axmaq ama dabbaal ah. Qofka aadunka ah lama gargaarsado.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Jaajuur yaryar oo ka samaysan dhoobo guduudan oo wax lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

1

de: not Alt of ma in relative clauses

2

hm: 1

3

lx: aan

4

ps: neg-rel

5

xe: the work which wont be done

6

xv: shaqada aan la qabaneynin

7

key: aan_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: aniga

2

de: I

3

hm: 2

4

lx: aan

5

ps: vpro-1sg

6

key: aan_2

waa la naqliyay ✓

1

cf: annaga

2

de: we [exclusive]

3

hm: 3

4

lx: aan

5

pd: (aannu)

6

ps: vpro-1pl

7

key: aan_3

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. you ... not

waa la naqliyay ✓

1

a: aadan

2

de: you ... not = aan + aad

3

lx: aanad

4

ps: neg + vpro

5

xe: The work you didnt do is difficult.

6

xv: Shaqada aanad qabanin wey adagtahay.

7

key: aanad

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. I ... not

waa la naqliyay ✓

1

de: I ... not = aan + aan

2

lx: aanan

3

ps: vpro + neg

4

key: aanan

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. she / it [fem.] ... not; they ... not

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) wax ama shay godobtiisa ama sababtiisa cid kale u raac ama u tiiri. Gef walba ciddii iska lahayd u aanay. Dh: aanee.

2

aanay: (magac'uyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo dhedig oo gala weedh diidmo ku jirto. Gabadhii waxaa loo dhisay wiil aanay rabin. Ciidda waxa la isku diyaariyaa inta aanay soo gali, ayna.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayan

2

de: she / it [fem] ... not; they ... not = aan + ay

3

lx: aanay

4

pd: (aaney)

5

ps: neg + vpro

6

key: aanay

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-neeyay, -naysay) 1. (f.g) U aa.: cid, cid kale oo dakano ka gashay ka gudid. 2. (f.mg) U aa.: wax dhacay cid ku tuhmid. Tusaale: 'Waxyeelada baabuurka gaartay waxaa loo aaneynayaa taxaddar la'aanta shufeerka'.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-neeyay, -naysay) 1. (f.g) U aa.: cid, cid kale oo dakano ka gashay ka gudid. 2. (f.mg) U aa.: wax dhacay cid ku tuhmid. Tusaale "Waxyeelada baabuurka gaartay waxaa loo aaneynayaa taxaddar la'aanta shufeerka". m.f.dh, aanayn.

waa la naqliyay ✓

v. blame, accuse, resent, hold responsible for; charge with; seek revenge

waa la naqliyay ✓

-yey / aaneysay: (v) [ with preposition u ] hold liable to; desire revenge; to spite; accuse (akiyuus)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dhacy, cid ama wax kale ku sababee.

waa la naqliyay ✓

1

de: blame, accuse, resent, hold responsible for; charge with; seek revenge

2

lx: aanee

3

pd: (aaneeyey)

4

ps: v2b=

5

key: aanee

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaatooyin ay keenaan gagadoonka waayaha dabeecaddu sida abaaraha iyo wixii la mid ah. Dh: aafo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aasnaan.

waa la naqliyay ✓

/annam/ (adv) sanadkiiba ama sannad walba.

waa la naqliyay ✓

1

avant, n. et adù. - ka hor.

2

avant (football) - Hor joogeyaalka; Weerarayaalka (Kubada cagta)

3

en avant: - ugu horayn (qof)

4

en avant! - hore u soco (weerar)

5

aller en avant - horudhigid

6

marcher en avant - horu socod

7

avant-garde - horseed.

8

avant-midi - duhur ka hor

9

avant-hier - doraad.

10

avant-propos - hordhac

11

avant-décès - geeri ka hor

12

d'avant-guerre - dagaalka ka hor

waa la naqliyay ✓

Innagu.

waa la naqliyay ✓

mu.dhm.y Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee wadarta ah oo ku jira kuwa lala hadlayo ama wax loo qorayaa; innagu. Tusaale: “Guriga aynnu aadno”.

waa la naqliyay ✓

m..dhm.y Magacuyaal tilmaama qofka koowaad ee wadarta ah oo ku jira kuwa lala hadlayo ama wax loo qorayaa; innagu. Tusaale: Guriga aynnu aadno.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaama qofka koowaad ee wadarta ah oo ay ku jiraan kuwa lala hadlayo ama wax loo qorayo. Kaalay aynnu tashannee.

waa la naqliyay ✓

conj. and ...

waa la naqliyay ✓

1

de: and ... [FOCUS] = baa + -na

2

lx: baana

3

ps: focus + conj

4

key: baana

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) 1. Codkar; nin yaqaan hadal faan, dhaar iyo handadaad isugu jira jeedintiisa. 2. Khaniis. 3. la-mid: baanise.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) 1. Codkar; nin yaqaan hadal faan, dhaar iyo handadaad isugu jira jeedintiisa. 2. Khaniis. 3. la-mid: baanise.

waa la naqliyay ✓

m. n. homosexual male, sodomite

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) gar u faadhiisasho; arrin dhacday xeerkeeda iyo xalkeeda raadin. Baane ayaa bartan berri loo fadhiisan doonaa.

2

baane -ha: (magac, lab, keli) hadalka ay isweydaarsadaan labada loo kala qarqaadayo oo xujooyin iyo markhaatiyo ama dhaar wata si mid walliba gartiisa u xoogeeyo. Dh: garran

waa la naqliyay ✓

1

de: homosexual male, sodomite

2

lx: baane

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: khaniis, makhnuud

6

key: baane

waa la naqliyay ✓