Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

vl. pron., neg. she / it [fem.] ... not; they ... not

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) wax ama shay godobtiisa ama sababtiisa cid kale u raac ama u tiiri. Gef walba ciddii iska lahayd u aanay. Dh: aanee.

2

aanay: (magac'uyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo dhedig oo gala weedh diidmo ku jirto. Gabadhii waxaa loo dhisay wiil aanay rabin. Ciidda waxa la isku diyaariyaa inta aanay soo gali, ayna.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayan

2

de: she / it [fem] ... not; they ... not = aan + ay

3

lx: aanay

4

pd: (aaney)

5

ps: neg + vpro

6

key: aanay

waa la naqliyay ✓

1

(Aanayn-ta)

2

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aanee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aanayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) cunto, shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Carruurta garawga u caanay. Dh: caanee.

waa la naqliyay ✓

1

yaanay: pron., neg., opt. form: may she not!, don't let her ...!

2

yaanay: pron., neg., opt. form: may they not!, don't let them ...!

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) lagu tusmeeyo qofka koowaad ee lala hadlaha ah oo keli ah. Waa 'aniga' iyo 'ayay' oo la isku daray. Waar ma anay sidaa igu leeyihiin?

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

2

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhibaato iyo xumaan dad kale qabadsii oo gaadhsii. Haddii ad xanuun qabto dadka kale ha aafayn. Dh: aafee, ibtilee.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. you ... not

waa la naqliyay ✓

1

a: aadan

2

de: you ... not = aan + aad

3

lx: aanad

4

ps: neg + vpro

5

xe: The work you didnt do is difficult.

6

xv: Shaqada aanad qabanin wey adagtahay.

7

key: aanad

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. I ... not

waa la naqliyay ✓

1

de: I ... not = aan + aan

2

lx: aanan

3

ps: vpro + neg

4

key: aanan

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo midabka dambaska leh. Aaray ayaa geedkaa fuushan. Dh: adar.

waa la naqliyay ✓

1

Aaway?

2

Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).

waa la naqliyay ✓

e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay 'xaggee laga helaa?' 'mee?'. la-mid: aawaye, away, awday.

waa la naqliyay ✓

e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay: Xaggee laga helaa? Mee?. la-mid: aawaye, away, awday.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, m. where is he / it [masc.]?

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) sabab lagu badbaado ama loo ciirsado. Arrintii adkaatoo, aaway baan rabnaa. Dh: gargaar, kaalmo.

2

aaway: (weydiin) erey la adeegsado marka la isweydiinayo nafley ama walax meesha ay jirto. Weedha lagu bilaabo na, waxa ay ku dhamaatal calaamadda ?. Aaway horumarkaad tidhi, hadduun buu aawan yahay? Dh: mee, meeday, away.

waa la naqliyay ✓

1

de: where is he / it [masc]?

2

lx: aaway

3

pd: (aawey)

4

ps: qw-loc-m

5

syn: meeyey

6

key: aaway

waa la naqliyay ✓

(suffix): we were doing. Ex: waan soconaynay; we were walking. Waan maqlaynay: we were listening. Waan cunaynay; we were eating.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof foolka sare la' ama jaban. Dh: ganey, foolloo.

waa la naqliyay ✓

1

(Waaceensi-ga)

2

Aanaysi.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-ooday, -ootay) Ku aa.: cid xumaan aanay mutaysan kula kicid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: aanaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aanayso. la-mid: aanaysad, aanaysi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato hore oo ciddii loo geystay aanay illaawin; godob; utun; dakano.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid jahada toosan ka lumin. 2. Nafley meel fog oo aanay si sahlan uga soo noqon karin geyn.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Hadal ama qoraal gogoldhig u samaysasho. 2. Ka sii a.: wax in ay dhacayaan la filayo ka afeefsasho. 3. Xoola la waraabiyey inta aanay rakaadan daaq tegid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: asali. 2. Dugsiga caruurta yaryar aadaabta iyo farta lagu baro inta aanay waxbarashada rasmiga ah bilaabin.

waa la naqliyay ✓

1

baaq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Cod dheer oo ay isugu yeeraan dad badan oo raabe-raabe u socda si aanay u kala lumin. 2. Cod ama calaamad gaar ah oo ciidan isugu afgarto. 3. Hadal ama dhaqdhaqaaq maldahan oo cid wax lagu fahamsiyo. 4. la-mid: baaqid.

2

baaq²: m.l (-qyo, m.dh) (taar.) War cad oo rasmi ah.

3

baaq³: f.mg1 (-qay, -qday) Baaq samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (kiimika) Curiyayaasha ururka 2aad ee tusaha kalgalka curiyayaasha. Inkasta oo aanay aad ugu milmin biyaha haddana waxay la sameeyaan iyo beysyo. Waxay dhamaantood ku leeyihiin laba elektaroon heertamarta ugu sarreysa. Waxay sameeyaan ayoonno togan oo xaaladdooda ogsidhayntu tahay II. Biraha ururkani waa: biriliyam (Be), magniisiyam (Mg), kaalsiyam (Ca), istorontiyam (Sr), baariyam (Ba) iyo radiyam (Ra).

waa la naqliyay ✓

m.dh.u (-dyo, m.dh) 1. Dhasha fardaha iyo idaha inta aanay weli ababin. 2. Dhul yar oo bannaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) (baayoloji) Noole walxaha hiddo-sidaha aanay ku xidhnayn bu'da unugga.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geednagaar leh miro kuuskuusan, caleemo yaryar iyo laamo jiljilicsan, oo nafleyda daaqda ay ku wareerto. 2. Miraha caduurka inta aanay bislaan. la-mid: cawlawareershe.

waa la naqliyay ✓

1

cidhib¹: m.dh (-dhbo, m.l) la-mid: cirib.

2

cidhib²: m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Waqti wixii la sheegaa ay shaac baxaan oo aanay qarsoomin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l/-baad, m.dh) Baabuur qafilan xabbadda candiga ahi aanay karin oo lagu dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

1

daruuri¹: m.l D. ah: wax nolosha aanay ka maarmin.

2

daruuri²: f.g2 (-iyay, -isay) 1. Isu d.: arrin ama meel si geesinnimo iyo degdeg leh u gelid. 2. U d.: wadaan, weel iyo wixi lamida ceel si degdeg ah ugu ridid.

waa la naqliyay ✓

1

(Aanaysi-ga)

2

Godob u raadsi; xigtaysi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Godob u raadsi. 2. Xigtaysi. la-mid: aanaysasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. blame, act of blaming, holding someone responsible

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eegaargudasho ku salaysan godob horay loo geystay. Dh: aanaysad.

waa la naqliyay ✓

1

de: blame, act of blaming, holding s.o. responsible

2

lx: aanaysi

3

pd: (-ga)

4

ps: vn7-m

5

key: aanaysi

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-stay, -satay) 1. Godob u raadsasho. 2. Qaraabannimo ama saaxibnimo awgeed cid u xigsasho (qof).

waa la naqliyay ✓

(fal) godob horay laguugu geystay, cid kale uga aargudo. Ha aanaysan ninkii godob kaa galaye, xaqaaga weydiiso.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax ba'an ka dhig; qof ama wax kale, ka dhig wax daran oo xun.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) kooxda muusigga gaardiska ciidanka u qaabilsan. Baanbayda boolisku astaantiisa ayay tumayaan.

waa la naqliyay ✓

Erythrochlamys spectabilis

waa la naqliyay ✓

(Bansai) C Erythrochlamys spectabilis Guerke. Labiatae.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg caanee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cunto, shaah iyo la mid ah, caano ku darid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg caanayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (jooloji) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (jool.) Xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantey cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow (cementation), sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

Till, Shale

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ciid adag oo isku taalla oo dhulka la qodayo ka soo fuqda. Dh: fudaanfud.

2

gaantay-ga: (magac, lab, keli) xabuub khafiif oo dhadhaab lakabeed oo ka dhashay dhoobo, waxa laga yabaa iney ku sameysantay cadaadis culeyska dhadhabaha kor saaran dartood, ama sibidhow ku dhaca sida nuuradda.

waa la naqliyay ✓

(fal) ha xurmayn oo sharafdil ku samee. Dh: ihaanee, dullee, dullay.

waa la naqliyay ✓

conj., neg., vl. pron. that she / it [fem.] / they ... not

waa la naqliyay ✓

[pronoun they / she followed by action verb] ~ inaysan, inayan

waa la naqliyay ✓

1

a: inayan

2

de: that she / it [fem] / they ... not = in + aan + ay

3

lx: inaanay

4

pd: (inaaney)

5

ps: conj + neg + vpro

6

key: inaanay

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: maan².

waa la naqliyay ✓

(pronoun she or they plus today) she or they... today. Ex: maantay tiri; she said it today

waa la naqliyay ✓

1

(Naanays-ta)

2

Magac dheeri ah oo qof ama wax kale loo baxsho ama lagu dhejiyo; koofaar; (ama naynaas).

waa la naqliyay ✓

1

naanays¹: m.dh (-so/-syo, m.dh) Magac dheeri ah oo loo yaqaan qof, kaas oo aan ahayn magaciisa dhabta ah; koofaar. la-mid: naynaas¹.

2

naanays²: m.dh (-syo, m.dh) (kiimika)Hab loo qoro iskudhis kimikaad iyadoo la isticmaalayo summadaha atamyada ku jira. Hoosgalayaashu waxay u taaganyihiin tirada atamyada. Naaneys molikiyuulku waxay ku tustaa oo keliya nooca iyo tirada atamyada ah ee ku jira iskudhiska. Dhis naaneys molikuyuulkuna waxay muujisaa sida atammadu u ratibanyihiin.

3

naanays³: f.mg1 (-say, -stay) 1. Ku n.: qof magac dheeri ah oo aan kiisii dhabta ahaa ahayn u bixin. 2. Ku n.: cid falkeeda dhaliilid. la-mid: naynaas².

waa la naqliyay ✓

1

naanays¹: m.dh (-so/-syo, m.dh) Magac dheeri ah oo loo yaqaan qof, kaas oo aan ahayn magaciisa dhabta ah; koofaar. la-mid: naynaas.

2

naanays²: m.dh (-syo, m.dh) (Kiim.) Hab loo qoro iskudhis kimikaad iyadoo la isticmaalayo summadaha atamyada ku jira. Hoosgalayaashu waxay u taaganyihiin tirada atamyada. Naaneys molikiyuulku waxay ku tustaa oo keliya nooca iyo tirada atamyada ah ee ku jira iskudhiska. Dhis naaneys molikuyuulkuna waxay muujisaa sida atammadu u ratibanyihiin.

3

naanays³: f.mg1 (-say, -stay) 1. Ku n.: qof magac dheeri ah oo aan kiisii dhabta ahaa ahayn u bixin. 2. Ku n.: cid falkeeda dhaliilid. m.f.dh, naanaysid. la-mid: naynaas.

waa la naqliyay ✓

f. n. nickname; formula {chemistry}

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) nickname (nik neem) ~ naynaas

waa la naqliyay ✓

1

Soprannome

2

Nickname

waa la naqliyay ✓

1

(fal) magac aan kiisa rasmiga ahayn ladh ah ugu yeedh.

2

naanays-ta: (magac, dhedig, keli) magac ladh ah oo magaca dhabta ah ka caansanaada oo qof oo bixiyo. Guray waa naanays. Dh: koofaar.

3

naanays -ta: (magac, dhedig, keli) xaraf astaan ah curiye oo magaciisa u taagan. Naanaysta Os waa O; naaynayta Haydarojiin waa H.

waa la naqliyay ✓

1

bw: naynaas

2

de: nickname; [ext.] formula {chemistry}

3

lx: naanays

4

pd: (-ta)

5

ps: n1-f

6

syn: koofaar

7

key: naanays

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xaasid oo adoo wax haya ha siin. Waagay markaaga markuu kuu soo doonto.

2

waangay: (tilmaame) wax qadhaadh oo aan la ligi karin ah. Dacar waangay ah ayaan carrabka saaray.

waa la naqliyay ✓

1

de: that I am / he is doing (X)

2

lx: -anayo

3

ps: v3-1sg/3m-rel-prpg

4

key: -anayo

waa la naqliyay ✓

1

de: we did (X)

2

lx: -annay

3

ps: v3-1pl-past

4

xe: we got married

5

xv: -anney ~ -anay

6

key: -annay

waa la naqliyay ✓

1

de: we were doing (X)

2

lx: -aynay

3

ps: v1-1pl-ppgr

4

xe: we were eating

5

xv: -aynnay ~ -eyney

6

key: -aynay

waa la naqliyay ✓

1

(Aabayn-ta)

2

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

3

2. (weel) xoolayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aabee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

2

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

waa la naqliyay ✓

1

de: I was (in a place) {N}

2

lx: aallay

3

ps: v4c-1sg-ind-past

4

key: aallay

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. we [excl.] ... not

waa la naqliyay ✓

(pronoun) not; we or I if ... not. Ex: haddii aannan imaan, iska tag; if I didn 't come, go. Ex: haddii annaan shaqaynin, lacag nala siin mayo; ifwe didn't work, we will not be paid.

waa la naqliyay ✓

1

de: we [excl] ... not = aannu + aan

2

lx: aannan

3

ps: vpro + neg

4

xe: We are not paid for an hour that we have not worked.

5

xv: Saacad aannan shaqeynin lacag nala ma siiyo.

6

key: aannan

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) labada kooc ee buurbuuran ee ku yaal cagta labadeeda dhinac midkood. Dh: kuraan, kuraankur.

waa la naqliyay ✓

n. phr. or [adverb] I ... slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

1

de: I ... slowly, gently, carefully rw: aal + -tayda

2

lx: aashay

3

ps: np / adv

4

xe: I read it carefully.

5

xv: Aashay baan u akhriyey.

6

key: aashay

waa la naqliyay ✓

[aawey] (adv) where? (weer); at or in what place?. Ex: Aaway taleefoonkii? where is the telephone?

waa la naqliyay ✓

e.we la-mid: aaway.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, pl. where are they?

waa la naqliyay ✓

1

de: where are they?

2

lx: aawaye

3

ps: qw-loc-pl

4

syn: meeye

5

key: aawaye

waa la naqliyay ✓

loc. question word, [feminine] where is she / it [fem.]?

waa la naqliyay ✓

1

bw: aaway ~ aawey, aawaye

2

de: where is she / it [fem]?

3

lx: aawday

4

pd: (aawdey)

5

ps: qw-loc-f

6

syn: meeydey

7

key: aawday

waa la naqliyay ✓

(fal) agteeda gaadhsii. Haddaad dhammayn kari weydo, agagay. Dh: dhodhowey.

waa la naqliyay ✓

s.m. - cananaas.

waa la naqliyay ✓

ananas, n.m. - Cananaas (Miraha).

waa la naqliyay ✓