aallid

-ka: (magac, lab, keli) barar hurgumo wata ama fasas nabar yeeshay.

(Faalalid-da)

(geedo, kd.) dhulka korkiisa, sida qaraha, ugu ballaarasho.

m.f.dh eeg faalal². la-mid: faalal¹ (3).

-da: (magac, dhedig, keli) dhinacyada u kala bixid; hareeraha ka ballaadhsamid. Geedkan faalalidda u diid. Dh: fidin.

m.f.dh la-mid: awaalid.

-da: (magac, dhedig, keli) saadaasha iyo ifafaalaha wax soo socda ka warramid.

(Awaalid-da)

Filid; malayn; sugid; saadin.

m.dh la-mid: aawil¹, aawilid, awaal¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) wax saadin; wax saadaalin.

(Caallir-ka)

Barar; hurgun; fasas.

caallir¹: m.l Hurgumidda meel dhaawac ah; fasas; caabuq. la-mid: caallirid.

caallir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dhaawac ah hurgumid.

caallir¹: m.l Hurgumidda meel dhaawac ah; fasas; caabuq.

caallir²: f.mg1 (-ray, -rtay) Meel dhaawac ah hurgumid. m.f.dh, caallirid.

v. become inflamed, swell, fester

-ay /tay: (v) to produce inflammation in [a tissue or an organ]; to fester (fes-ter), to infect, inflame ~ hurgun

(fal) barar oo hurgun yeelo.

caallir -ka: (magac, lab, keli) meel jidhka ka mid ah oo barar leh. Dh: fasas, hurgun

de: become inflamed, swell, fester

lx: caallir

pd: (caalliray)

ps: v1=

key: caallir

(Daallin-ka)

Dhagarqabe; gaboodfale; dulmilow.

m.l (-immo/-imiin, m.dh) Qof dulmi badan.

m.l (-immo/-imiin, m.dh) Qof dulmi badan.

m. n. felon, crook; person on wrong side of an argument

-ka: (n) oppressor (o-peeree-sor); tyrant (taay-rent)

(tilmaame) qof gardarro badan oo dadka xaqooda duudsiya. Daallin Eebbe ma jecla. Dh: dulmilow.

de: felon, crook; person on wrong side of an argument

lx: daallin

pd: (-ka)

ps: n2-m

key: daallin

m.dh la-mid: falmid.

-da: (magac, dhedig, keli) fal iyo sixir qabid. Dh: falmid.

-ka: (magac, lab, keli) eeg falladh.

(Gaallin-ta)

1. Dib u dhigid; liidid; tixgelis la'aan; muunajebis.

2. Aayarid; si xoog yar u wadid.

m.f.dh eeg gaalli.

-ta: (magac, dhedig, keli) si tartiib ah u wadid. Dh: aayarid.

m.f.dh eeg laalan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel sare ku soo xidhmay noqosho.

agg. - midab aan si fiican u muuqan.

(fal) masalo aad doonayso sheekh culumada madaahibta ah kaga dayo. Caalim ma tihide qallido. Dh: kudayo.

qallido: (fal) rogasho aad qarqarka sare kaga fadhiisato qof. Qallido oo ku fadhiiso.

(Salalid-da)

Si naxdin iyo argaggax leh, hurdo uga soo boodid, uga kicid: (ama selelid.).

m.f.dh eeg salal². la-mid: selelid.

-da: (magac, dhedig, keli) biyo iyo wixii la mid ah, dulsabbayn; dul heehaabid.

salalid -da: (magac, dhedig, keli) aad u boodid.

salalid -da: (magac, dhedig, keli) si naxdin iyo argagax leh, hurdo uga soo boodid, uga kicid. Dh: selelid, sasid.

salalid -da: (magac, dhedig, keli) jaho garanwaa ku dhaca ruuxa.

(Talalid-da)

Jibaadid; madaarid; taahid.

m.f.dh eeg talal².

-da: (magac, dhedig, keli) eeg taahid.

m.l Oollin.

-ga: (magac, lab, keli) meel degganaansho. Dh: oollin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaq la'aan meel iska oollid. Dh: oollis, aallis, taallis, aallid.

m.f.dh eeg aa'.

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax, waran ama wax kale meel ama qof ku tuurid. Maandhow, ninkaan aa'i waw aamusahayaaye. Dh: tuurid, ridid, mirid, halgaadis.

(Aadid-da)

Meel u socosho; tegid.

m.f.dh eeg ąad³; la-mid: ąad¹.

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka dhaqaaqid oo tu kale u socdaalid. Dh: tegid, aaditaan.

aadid -da: (magac, dhedig, keli) «ku~> qof ama wax kale ka hortegistiisa ama ku beegnidiisa.

(Aalad-da)

Alaabo wax lagu qabsado; qalab; hub.

m.dh (-do, m.dh) 1. Qalab mashiin leh oo wax lagu qabsan karo. Tusaale: “Kombiyuutarku waa ąa. cusub oo cilmibaarista fududaysay”. 2. Qalab lagu dagaallamo; hub. 3. Qalabka dumarku ay qaataan ee isku qurxiyaan mid ka mid ah.

ąalad: m.dh (-do, m.dh) 1. Qalab mashiin leh oo wax lagu qabsan karo. Tusaale "Kombiyuutarku waa ąa. cusub oo cilmibaarista fududaysay". 2. Qalab lagu dagaallamo; hub. 3. Qalabka dumarku ay qaataan ee isku qurxiyaan mid ka mid ah.

f. n. weapon; instrument; machine; equipment; mechanism; technology; apparatus

-da (n) instrument (inis tur mant); device (di vaays) ~ qalab

-da: (magac, dhedig, keli) qalab wax loo adeegsado. Dh: agab. Wa: aalado.

Makiinadaha iyo qalabka waaweyn ee looga shaqeeyo waabka shaqada iyo warshadaha ee u baahan aqoon heer dheer.

bw: Arabic

de: weapon; instrument; machine; equipment; mechanism; technology; apparatus

lx: aalad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: aalad

v., sg., opt. form: let me be (in a place)

de: let me be (in a place)

lx: aallo

ps: v4c-1sg-opt

key: aallo

(Aarid-da)

Qof hor loo diley darti, qof u dilid; aargudid.

m.f.dh eeg aar². la-mid: aaris.

-da: (magac, dhedig, keli) (u ~) qof dhib iyo aano loo geystay, uga soo gudid.

(Aasid-da)

Xabaal ku ridid; duugid; xabaalid.

m.f.dh eeg aas². la-mid: aas¹.

m. n. acid

-ka: (n) acid (aa sidh) ~ aashito, aasidh

-da: (magac, dhedig, keli) dhulka u qodidda qof dhintay ama wax kale oo ciidda ku roggid. Dh: aasitaan, duugis, xabaalid. Li: faqid.

de: acid

lx: aasid

pd: (-ka)

ps: n-m

syn: aashito, aasidh

key: aasid

(Aayid-da)

Wax raagey ama dib loo dhigay, waa danbe oo loo baahan yahay, waxtarkooda helid, ku tabkicid.

m.f.dh eeg ay². la-mid: aayis.

-da: (magac, dhedig, keli) wax hadda la falay, mar danbe ku manaacfacsi.

allif¹: m.l la-mid: allifid.

allif²: f.g1 (-fay, -ftay) Maanso, muusiko, figrad cilmiyeed iyo wixi lamida curin.

f.g1 (allifay, alliftay) Maanso, muusiko, figrad cilmiyeed iyo wixi lamida curin. m.f.dh, allifid.

v. produce, compose; create, make up, invent

-ay I tay: (v) compose (kom-pows); produce (pra dhuus); create (kiriyeeyt), write, invent or compose by physical or mental effort. Ex: gabaygaan yaa allifay? who composed [wrote] this poem?

(fal) curi fikrado cusub; hindis wax aan hore jirin. Allif riwaayad cusub oo waayaha ku saabsan.

de: produce, compose; create, make up, invent

lx: allif

pd: (allifay)

ps: v1=tr

xe: Who wrote this play?

xv: Riwaayaddan yaa allifay?

key: allif

-da: (magac, dhedig, keli) eeg adyad.

alyid -da: (magac, dhedig, keli) moolisidda shaqo ama hawl la hayo. Alyidda sharikadaha waaweyn, wax baa loo soo bartaa. Dh: maarayn, alyis.

(Aslid-da)

Asal marin; midabayn.

m.f.dh eeg asal³.

-da: (magac, dhedig, keli) midabayn; asal marin. Aslid bay dhiishu u baahan tahay.

-da: (magac, dhedig, keli) loox, bir iyo wixii la mid ah, ballaadhin oo wax labada dhinaca ka balan ka dhigid. Usha balidda waan ugu talagalay. baliil: (tilmaame) wax dadka oo dhan u muuqda; wax bannaanyaal ah; wax aan daah saarnayn. Xaajadani waa baliil oo cidna ka ma qarsoona. Dh: banyaal, bandharaareed.

(Balli-ga)

Dhul yare godan oo kolkii roob da'o, biyuhu galaan; godob yar; dhasheeg yar; war; jidhaan.

m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.

m.l (balli /-iyo, m.dh) Biyo fariisin dabiici ah, yara godan oo roobku biyeeyo.

m. n. pond, reservoir

-ga: (n) small pool of rainwater, puddle (padhal); pond (poondh) ~ war-ta

-ga: (magac, lab, keli) eeg ballay.