aallay — Macnaha & Turjumaada

1

de: I was (in a place) {N}

2

lx: aallay

3

ps: v4c-1sg-ind-past

4

key: aallay

waa la naqliyay ✓

(fal) arrin ama xaajo iyo wixii la mid ah falanqay oo faaqid; arrin wax ka sheeg.

waa la naqliyay ✓

v., pl., -ind, simple past tense: we were (in a place)

waa la naqliyay ✓

1

de: we were (in a place) {N}

2

lx: naallay

3

ps: v4c-1pl-ind-past

4

key: naallay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhalanrog oo siday ahayd si ka duwan ka dhig. Wax walba qaallay ha is odhan Dh: sarguuri; salguuri.

2

qaallay: (fal) qalalaase iyo buuq geli. Meesha qaal- lay si laguu ogaado Dh: qalalaasay.

waa la naqliyay ✓

v., -ind, simple past tense: it [fem.] was (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [fem] was (situated) there

2

initial: t

3

lx: taallay

4

ps: v4c-3f-ind-past

5

key: taallay

waa la naqliyay ✓

v.-ind, simple past tense: it [masc.] was (situated) there

waa la naqliyay ✓

1

de: it [masc] was (situated) there

2

initial: y

3

lx: yaallay

4

ps: v4c-3m-ind-past

5

key: yaallay

waa la naqliyay ✓

/alleey/allays, allaying, allayed; dejin qof xanaaqsanaa ama cabsanayey (yarayn). e.g. He tried to allay her fears.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale la kulan. Inaan khayr balleeyaan, baqalka kuugu soo direy.

2

ballay: (fal) canug afartanbaxay gardaadi; ilmo yar tunka ku qaad oo la warwareeg, iyada oo la rajaynayo in uu intaada wanaagsan yeesho. Ballay wiilka oo la boodbood. Dh: ballee.

3

ballay -ga: (magac, lab, keli) meel godan oo biyo fadhiistaan. Waa meel biyaha laga cabbo ama xoolaha loo aroorsho. Lo'da ballayga u aroori. Dh: war, har, gal, dhijaan, balli, galsho, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) alaab isduldhigdhig oo si wanaagsan u rasee. Dh: callee, rasee.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ardaaga qoryaha lagu soo meersho; daarad aqal oo shirib ka samaysan. Dh: bersed, sarab.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] maize, corn

2

gallay v., pl., simple past tense: we went in

waa la naqliyay ✓

-da: (n) maize (meeys)', corn (koon) ~ galley, gelley, arab-bikhi

waa la naqliyay ✓

ذُرَةٌ شامِيَّة

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo ama hanti kale lumi oo baadiyee.

2

hallay: (fal) xumee oo kharrib. Dh: caddil.

3

hallay: (fal) (isku ~) ku tasho oo kalsooni buuxda ku qab.

4

hallay: (fal) «ku ~» hawl iyo wixii la mid ah, qof kale inuu qabto, ku ogow oo kaga seexo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: mallaay.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg mallaay.

waa la naqliyay ✓

(fal) cibaado xilligeedii dhaaftay, dib u samee. Duhurkil hurdaa ku dhaafisaye kac gallay Dh: qallee.

waa la naqliyay ✓

(fal) saabuunta ka saar; biyihii hore kuwo ka nadiifsan kagaga daba maydh. Dh: biyarraaci.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) birds that can fly ~ haad

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg baallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac jirid; doc xigid. Baallaynta iga daayoo dhexda soo joogso.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baallayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Faallayn-ta)

2

Arrin faallo ka bixin; wax ka sheegid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg faallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) falanqayn iyo faaqidaad dhinac walba leh; arrin faallo ka bixin iyo wax ka sheegid. Dh: faaqidaad, falanqayn, gorfayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg faallayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaallays-ta)

2

Jaad hore oo toorrey oo loo tuman jirey in gaalada lagu laayo oo lagula dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

1

gaallays¹: m.l.kh Waran g. ah: nooc warmaha waaweyn ka mid ah lagu dagaallamo.

2

gaallays²: m.dh.kh Toorrey g. ah: toorrey dheer oo birsulub leh oo lagu dagaallamo.

waa la naqliyay ✓

f. n. dagger

waa la naqliyay ✓

1

de: dagger (used in former times to kill infidels)

2

lx: gaallays

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: gaallays

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dhalan rogid oo siday ahayd si ka duwan ka dhigid. Dh: salguurin.

2

qaallayn-ta: (magac, dhedig, keli) qalalaase gelin arbushid. Dh: qalalaasayn, qaallays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qaallayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Taallayn-ta)

2

Taallo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg taallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhismo taallo ah, meel ka dhisid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg taallayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dan ka galid oo wax ka qabashadeeda xil iska saarid. Dh: xaalays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xaallayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qalab geli ama dhig. Geerash intaanad furin horta aaladay. Dh: qalabee, aaladee.

2

aaladay: (fal) hub iyo ciidan sii.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) kolka xanuun la dareemo, ereyga 'aax' ku celcelin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciyaar dhaqameed jaan iyo jiibinba leh oo dadka isku maaweeliyo (degaanka Ceergaabo).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magacwadareed) wixii baad ku duula oo dhan. Baalleyda duushaan, la dalxiisi doonaa. Dh: baadley.

2

baalley -da: (magac, dhedig, keli) ciyaardhaqameed caan ku ah gobolka Ceerigaabo iyo inta u dhow oo jiib iyo jaanba leh oo la isku maaweeliyo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ballee. la-mid: ballaysimo, ballaysin, billayn, billaysimo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cunug afartanbaxay gardaadin; tunka ku qaad oo la warwareegid. Ballaynta cunugga Buraale bootin dheere u daaya. ballays -ka: (magac, lab, keli) cunug afartanbaxay gardaadistii; tunka ku qaadis oo la warwareegis. Ballayska cunugga berri baan ka dhigay.

waa la naqliyay ✓

(fal) calal ka dhig; duug ka dhig.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) si isdulsaarid ah u rassayn. Dh: callays.

waa la naqliyay ✓

m.dh Garannuug dheddig oo aan weli gaarin da'dii rimay qaadka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, dhedig, keli) eeg callayn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (-) Daal hayo; daaley.

2

2. (Daallan-ka) Cunno macmacaan oo jaadad badan ah oo cunnada weyn dabadeeda la cuno; (ama daalan).

waa la naqliyay ✓

m.l Cunno macmacaan oo jaadad badan ah oo cunnada weyn dabadeed la cuno. la-mid: daalan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

waa la naqliyay ✓

dąallan: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax noog hayo ahaansho. la-mid: dąalan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] tired

2

daallan n. sweet, dessert

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof tacabsan oo hawl badan qabtay. Nin daallani dar ma shubo duunyana ma daajiyo. Dh: noogsan, dakaansan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dallee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nolol wanaagsan iyo khayr filasho.

waa la naqliyay ✓

name-f shade; she who shades or provides cover-as from the sun

waa la naqliyay ✓

/faalesi/ (n) 1. fikrad khalad-ah (n) 2. hadal been ku-salaysan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax aan muddo lagu dhaqmin ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aan muddo lagu dhaqmin ama laga guuray.

waa la naqliyay ✓

1

(Gallayr-ka)

2

Shinbir heycad ah oo manjaha iyo afka cas oo hilibka cuna; wuxuu badanaa cunaa, halaqa iyo shinbiraha yaryar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda ka mid ah, la bah ah dafada, hilib cun ah, manjo iyo af guduudan leh oo loo adeegsan karo ugaarsiga iyo ilaalinta beeraha. la-mid: gariir¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nooc haadda ka mid ah, la bah ah dafada, hilib cun ah, manjo iyo af guduudan leh oo loo adeegsan karo ugaarsiga iyo ilaalinta beeraha. la-mid: gariir¹: (2).

waa la naqliyay ✓

m. n. eagle

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) falcon (faalken), eagle (iigel)

waa la naqliyay ✓

1

de: eagle

2

lx: gallayr

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: gallayr

waa la naqliyay ✓

نشر عُقاب

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) halis; haadaan; wallaye. Dh: haadaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Hallayn-ta)

2

1. Cid ama wax kale wax yeelid, wax u dhimid.

3

2. (isku hallayn, ku hallayn) kalsooni buuxda cid u qabid; u talasaarasho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg hallee. la-mid: hallays.

waa la naqliyay ✓

vl. n. losing; ruining

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) defect; damage (dhaamij); imperfection ~ kharibid-da

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) hanti baadiyayn oo daryeeliwaayid. Dh: baadiyayn, lumin, dhumin Li: helid.

2

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) aalad ama wax kale, xumayn oo kaharribid. Dh: kharribid, xumayn. Li: hagaajin.

3

hallayn -ta: (magac, dhedig, keli) «isku kalsooni buuxda cid ku qabid oo ku tashad

4

hallayn-ta: (magac, dhedig, keli) «ku » hawl, qof kale, ku ogaad oo kaga seexad; ku hallays.

waa la naqliyay ✓

1

a: halleyn

2

de: losing; ruining

3

lx: hallayn

4

pd: (-ta)

5

ps: vn-f

6

key: hallayn

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: hallayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg hallayn. hallaysan: (tilmaame) wax xumaaday oo cillaysan ama kharriban.

waa la naqliyay ✓

/hoolwey/ (n) marinka guryo ama dhismo dhex-mara.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka oo aad sabuulka ka dhishid, miidayn, suqusha ka reebtid. Jallaynta hadhuudhku waxay timaaddaa kadib haadin iyo hufitaan badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Mallaay-ga)

2

Kalluun (ama Mallay).

waa la naqliyay ✓

m.l.u Kalluun. la-mid: mallay.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Kalluun. la-mid: mallay.

waa la naqliyay ✓

m. n. fish

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) fish (fiish) ~ kalluun

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xayawaan biyaha ku nool oo jaadad badan leh oo dhiig qabaw kana neefsada waafyo. Cad wanaagsan weeyee cuna mallaayga. Dh: kalluun, mallay, samag.

waa la naqliyay ✓

1

a: mallay

2

de: fish

3

lx: mallaay

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-enum

6

syn: kalluun {C & S}

7

key: mallaay

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) noolaha inta dhedigoodu naas leeyahay ee ilmoodu nuugo. Xayawaanku waa naaslay iyo ugaclay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg qallaf.

2

qallayf: (tilmaame) khafiif ah oo jimidh yar. Gudin qallayf ah ayuu soo iibsaday Axmad

waa la naqliyay ✓

1

(Qallayl-ka)

2

Qoyaan la'aan; engeg.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoyaan iyo jileec la'aan. 2. la-mid: allalnaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qoyaan iyo jileec la'aan. 2. la-mid: qallalnaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] dryness

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) dryness (dharaay-nes); aridity (eeridhiti); aridness

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qallal.

waa la naqliyay ✓

1

de: dryness

2

lx: qallayl

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-abs

5

key: qallayl

waa la naqliyay ✓

جفاف

waa la naqliyay ✓

1

(Qallayn-ta)

2

Wax waqtigoodii dib uga dhacay oo qalle noqday, gudasho, la imaansho; wax ka gar'allayn.

waa la naqliyay ✓