aagaan — Macnaha & Turjumaada

1

1. (Aagaan-ka) Furka aagaamaha iyo haamaha lagu daboolo.

2

2. (Aagaan-ta) Haan yar.

waa la naqliyay ✓

1

aagaan¹: m.l (-nno, m.l/dh) Weel yar oo wax lagu shuban karo oo haamaha lagu aabburo.

2

aagaan²: m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) Haan yar oo biyaha ama caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. lid ~ cover of a container (large ~ small)

2

aagaan [feminine] n. small milk jar ~ storage container

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. lid or cover used by the nomadic society ~ haruub. 2. small milk container

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dabool la saaro haamaha iyo dhiilaha. Dh: fur, aabudh, murke.

2

aagaan -ka: (magac, lab, keli) xab weyn oo ilmaha dhalanaya ku duuban. Dh: dahaadh..

3

aagaan -ta: (magac, dhedig, keli) haan yar oo ah weel dhaqameed biyaha ama caano lagu shubto. Dh: gurungur, dhoon, marke, araari.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xero ood yar oo khafiif ah leh oo xoolo lagu xareeyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: ((magac, lab, keli) qof jooga meel aanu cid ka garanayn. Waagaan ayaan ahay oo ma kala garanayayo meesha. Dh: marti, qarriib. Li: mudane.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) go'aan dacwadeed oon xeer iyo qodobbo qaanuun la raacine dan iyo maslaxo kolkaa joogta la eego inta dacwadda daraf ka ahina oggolaato; arrin gudashadeeda aan xeer la raacin ee dan guud iyo ilaalinta maslaxada uun la eegay oo la isku tanaasulo. Gar xeer ku hagaagi weyday xaagaan baa lagu dayaa. Dh: xal, xeerjajab.

waa la naqliyay ✓

1

(Aadaan-ka)

2

Ereyo yar oo lagu dheeraysto oo dadka tukashada loogu yeero (ama addin).

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan¹, eedaan¹.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. la-mid: aaddan², eedaan².

waa la naqliyay ✓

1

aadaan¹: m.l 1. Ogeysiin cod dheer leh oo mu'addinku ugu yeero muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Ci' dheer oo neef riyo ahi uu sameeyo marka uu xanuunsado. la-mid: aadaamid, aaddan.

2

aadaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay) 1. Cod dheer ugu yeerid muslimiinta waqtiyada salaadda. 2. Kor u qaylin neef riyo ah xanuun dartiis. m.f.dh., aadaamid. la-mid: aaddan.

waa la naqliyay ✓

m. n. Muslim call to prayer

waa la naqliyay ✓

aadaan-ka: (n) the Muslim call to prayer, It is used to signify the time of prayer for the five obligatory prayers ~ addin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) salaadda dadka ugu yeedh. Bilaalow, salaadka Duhur innoo aadaan. Dh: addin, eedaan.

2

aadaan -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq iyo baaq dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay. Aadaanka waa laga daba aqriyaa mu'addinka. Dh: eedaan, addin.

3

aadaan -ka: (magac, lab, keli) ereyo la isla ogyahay oo kooban oo ay Diinta Islaamku goysay in dadka loogu sheego in salaadda wakhtigeedii galay.

waa la naqliyay ✓

1

a: addan

2

cf: addin

3

de: Muslim call to prayer

4

lx: aadaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

xv: Arabic

8

key: aadaan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hummaag khiyaali ah oo an jirin, laakiin dadka Soomaalidu caadaysteen in ay isku ladhaan oo ay isku labeeyaan. Aniga iyo aafaan ayaa baratannay. Dh: eefaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. settlement, surroundings, environment

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) -ka: (n) 1. settlement (setal-ment)-, environment (en vaayro ment)-, residence (rezi-densi)-, domicile (domo-saayl) ~ deegaan, degaan, bey'ad, hooy. 2. i regional state

waa la naqliyay ✓

1

de: settlement, surroundings, environment

2

lx: dagaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: dagaan

waa la naqliyay ✓

1

(Magaan-ka)

2

(faras) Gaabis.

waa la naqliyay ✓

1

magaan¹: m.l Faras aan orod badan lahayn.

2

magaan²: m.dh Hal caano yar; baaqimo.

waa la naqliyay ✓

m. n. slow horse; animal that produces a small amount of milk

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) faras aan orodka dheereyn oo gaabiya. Faras magaan ah nin fuulay masaafo dheer ma carraabo.

2

magaan -ka: (magac, lab, keli) neef ama qof korsiintu ka xumaatay oo aan manaafacaad iyo waxqabad badan lahayn. Magaan meel looma dirto. Dh: calaan.

3

magaan -ta: (magac, dhedig, keli) hal aad u caano yar. Magaani nirigteeda ma deegdo. Dh: gabno.

waa la naqliyay ✓

1

de: slow horse; animal that produces a small amount of milk

2

lx: magaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: magaan

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: negaan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) oolid; safar ka baaqasho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) go'aan dacwadeed oon xeer iyo qodobbo qaanuun la raacine dan iyo maslaxo kolkaa joogta la eego inta dacwadda daraf ka ahina oggolaato. Dh: xeerjajab.

waa la naqliyay ✓

1

(Bukur-ta)

2

Dhiil ama aagaan yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Bura-da)

2

1. Hilib dheeri ah oo guntan oo oogada nafleyda ka soo baxa.

3

2. Dheeri, siyaado, guno.

4

3. (-°) Haan yar; aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dana-da)

2

1. Caanaha la lula hayo xoogaa kamid ah oo intaan caanaha subagga laga bixin, qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo; waxaa la qabaa in dad ku sancan yahay oo haddii danada la siiyo, haantu subag badan dhalayso.

3

2. Caano yar oo geel oo caanaha la lula hayo lagu daro.

waa la naqliyay ✓

1

bukur¹: m.l (-rro, m.dh) Haruubka dhiil ama aagaan yar.

2

bukur²: m.dh (-ro, m.l) Dhiil ama aagaan yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

buro¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hilib aan caadi ahayn, kuusan oo jirka naflayda meel ka mid ah ka soo baxa. 2. Sed dheeraad ah oo cid la siiyo.

2

buro²: m.dh (daawo) Bararid: astaamaha caanka ah ee halaamacoodka midkood; saddexda kale waxa weeye: kul, casaan, iyo xanuun. Meesha halaamacoodsan waxa bararka u keena ayadoo xididdada yaryarka ah ee dhiigga ka yimaado dhacaan la socdaan boroteyin oo ku urura unugyada dhexdooda.

3

bųro: m.dh (-ooyin, m.l) Haan yar; aagaan. la-mid: buray².

waa la naqliyay ✓

1

dhiil¹: m.l (-lal, m.l) Haruubka dhiisha lagu daboolo.

2

dhiil²: m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

haan¹: m.l (-nan, m.l) 1. Galowda, rubadda. 2. Weel yar, saab iyo haruub leh oo biyaha iyo caanaha lagu shubto.

2

haan²: m.dh (-aamo, m.l) 1. Weel aagaanka ka weyn, saab iyo haruub leh oo biyaha iyo caanaha lagu shubto. 2. Weel weyn oo bir ama shamiinto ka samaysan oo biyaha iyo shidaalka lagu kaydsado.

waa la naqliyay ✓

1

bukur¹: m.l (-rro, m.dh) Haruubka dhiil ama aagaan yar.

2

bukur²: m.dh (-ro, m.l) Dhiil ama aagaan yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-lo, m.l) Weel tolay ah, sidde iyo aabur leh, aagaanta ka yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Weel aagaanka ka weyn, saab iyo haruub leh oo biyaha iyo caanaha lagu shubto. 2. Weel weyn oo bir ama shamiinto ka samaysan oo biyaha iyo shidaalka lagu kaydsado.

waa la naqliyay ✓

(fal) daboolka ka qaad. Dakhsi ururyoo, aagaan bujin waa!

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof gaaban oo itaal yar. Dh: bukurow.

2

bukur-ta: (magac, dhedig, keli) jaad haaamaha ka mid ah oo yar. Bukuraha xun buu moodayaa, buur inuu sido'e. Dh: aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhiil yar oo caanaha lagu shubto ama lagu liso. Buqul caano laguugu shub. Dh: aagaan.

2

buqul -ka: (magac, lab, keli) dhiisha furka lagu aabbudho. Burge iyo waxaa ii arrimin buqulkii gaabnaaye.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dheeri ah. Dh: dheeri, siyaado.

2

buro -da: (magac, dhedig, keli) haan yar. Dhiil maahee waa buro maxay qaadi. Dh: aagaan.

3

buro -da: (magac, dhedig, keli) hilib soo kuusma ama guntan oo jidhka ka soo baxsan. Buro waa la gubaa beenna waa la bartaa.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) caanaha ka soo daadi ama ka soo daa halka daloosha ee daarka la dhaho ee ku taalla aagaanka dhiisha. Daari ciirta inay baxday aan fiirinnee.

2

daari: (fal) caano inyar oo biya ah ku shub oo badhax. Dh: badhax.

3

daari-ga: (magac, lab, keli) madaha beeraha u dhaxeeya. Daariga beerta reer Cumar xooluhu yeyna soo dhaafin. Dh: xad, soohdin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caanaha la lulayo xoogaa ka mid ah oo intaan caanaha subagga la gala bixin qof aagaanka loogu shubo oo la siiyo. Waxa la aamminsanyahay in dadka qaar u sancan yahay haddii danada la siiyo ay haantu subag badan bixin doonto. Faarax dano ayaa loo shubay. Dh: sankuriix.

2

dano -da: (magac, dhedig, keli) caano yar oo lagu dhanaaniyo kuwa dhayda ah. Dano caanaha ku dar.

3

dano -da: (magac, dhedig, keli) geed u eg cinka kase waaweyn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aagaan yar oo biyo ah oo lagu xidho doonta dabadeeda.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhareer is haysta layiig ah oo xuubabka jiljilicsan ee bacaraarkala yimaadda oo ka soo go'a. Dh: balqan.

2

xab -ka: (magac, lab, keli) biyo badan oo lag khafiifa ah oo mandheerta iyo ilmaha dhalan la socda. Ilmaha xabka ka maydha.

3

xab -ka: (magac, lab keli) ukunta biyeheeda cad.

4

xab -ka: (magac, lab, keli) harag balaastig jilica ah oo sida sibraarka u samaysan oo biyaha lagi dhaansado. Dh: aagaan.

waa la naqliyay ✓

1

cf: buro, haan

2

de: lid ~ cover of a container (large ~ small)

3

hm: 1

4

lx: aagaan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: aagaan_1

waa la naqliyay ✓

1

cf: haan

2

de: small milk jar ~ storage container

3

hm: 2

4

lx: aagaan

5

pd: (-ta Pl: aagaamo (/ha))

6

ps: n1-f

7

key: aagaan_2

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg qaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Taagnaan-ta)

2

Wax taagan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg taagan. la-mid: taag-naansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] standing, being upright, erect ~ raised

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of tanding ~ taagnaansho

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax taagan ahaan.

2

taagnaan-ta: (magac, dhedig, keli) dherernaanta, joogitaanka mudo la sare joogo. Dh: dherernaanta, dhidbanaan, turuqnaan, lignaanta, quturnaanta.

waa la naqliyay ✓

1

de: standing, being upright, erect ~ raised

2

initial: t

3

lx: taagnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n0-f-abs

6

key: taagnaan

waa la naqliyay ✓

1

(Aasnaan-ta)

2

Wax la xabaalay ahaan; xabaalnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aasan². la-mid: aasnaansho.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [abstract] state of being buried

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) a condition or state of being buried

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xabaalnida uu qof ama shey ku qarsoomo god loo diyaariyay ama meel qodan.

waa la naqliyay ✓

1

a: aasnaansho

2

de: state of being buried

3

lx: aasnaan

4

pd: (-ta)

5

ps: vn0-f-abs

6

key: aasnaan

waa la naqliyay ✓

1

(Agagaar-ka)

2

Hareeraha aan fogfogeyn; dhinacyada; (ama agaggaar).

waa la naqliyay ✓

m.l Wax meelaha ku dhow ee hareeraha kaga xeeran. la-mid: agaggaar.

waa la naqliyay ✓

m.l Wax meelaha ku dhow ee hareeraha kaga xeeran. la-mid: agaggaar.

waa la naqliyay ✓

m. n. surroundings, vicinity, surrounding area

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) surrounding (saraawn ding); neighboring area ~ wareegga, nawaaxiga, aagga

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hareeraha u dhaw meel; hareeraha aan fogfogayn. Dh: agaag, dhinac.

waa la naqliyay ✓

1

cf: fagaag

2

de: surroundings, vicinity, surrounding area

3

lx: agagaar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: agagaar

waa la naqliyay ✓

ناحية

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel ama yool ku dhodhoweyn. Magaaladii ma gaadhine, waan agagaynnay. Dh: dhodhoweys.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bunduq ka mid ah kuwii billawgii qarnigii 20aad lagu dagaallami jiray.

waa la naqliyay ✓

1

angaran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax la angaray noqosho.

2

angaran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la angaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

pron., neg. it was I who did not

waa la naqliyay ✓

1

de: it was I who did not ... = aniga + baa + aan

2

lx: anigaan

3

ps: pro + neg

4

key: anigaan

waa la naqliyay ✓

name-f beautiful

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh qurux badan oo ay aragtidoodu indhaha u roon tahay.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: baarid².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax walba intiisa sare. Baaraanka qaado, laakiin badhka kale anigaa leh.

waa la naqliyay ✓

(hilibka qaarki, kd.) aan u dhowaan, aan cunin, aan taaban; wax xil leh ka dhigtay oo naftiisa u diida; ka xishooda.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax gasiin iyo wixi lamida dhaqan awgiis uga go'ay ahaansho. 2. Ka c.: ka reeban.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax gasiin iyo wixi lamida dhaqan awgiis uga go'ay ahaansho. 2. Ka c.: ka reeban. m.f.dh, caagganaan.

waa la naqliyay ✓

name-f abstainer, abstention; lit: she who restrains from doing bad things, modest. Cf: Caaggane

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan u dhawaan, aan cunin ama ka dhigtay wax xil leh oo naftiisa u diiday. waxaan ahay qof caaggan.

2

caaggan: (tilmaame) «ka ~» ka xaaraan ah.

3

caaggan: magac loo baxsho gabdh kolkii ay dhalatay oohin badan aan yeelan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) nabar hore doogtii Waxba yaan la duur'xulin, af deexdoow isha ha dabin, daaraantu waa taa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagnaan-ta)

2

Ahaanta la yahay wax dagan ama wax la yeeli karo.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dagan². la-mid: dagnaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] defenselessness

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) being a defenseless

waa la naqliyay ✓

1

Disattesa; trascuratezza

2

Carelessness

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dayacnaan, warmaqabto cadowgaagu kaa helo. Garbadiiri reer dagan ma waydo. Dh: dayacnaan.

2

dagnaan-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo iyo wax la mid ah, dayacnaaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: defenselessness

2

lx: dagnaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-abs

5

key: dagnaan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fadhan ama la fadhay ahaan. Dh: fadhni.

waa la naqliyay ✓

1

gaadaan¹: m.l Qarqarsi.

2

gaadaan²: f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Awr la rarayo luqunta iyo jeeniga hore iskaga xirid si aanu u kicin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qarqarsiga awrta oo xoog lagu fadhiisiyo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax kaste oo aan dhaadheerayn sida dhar oo kale.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-aamay, -aantay; -aami) Wax si wacan u dhisid (aqal).

waa la naqliyay ✓

1

(Haadaan-ta)

2

Dhul jeexan oo hoos u fog oo laga dhaco; bohol ama qar, dhiniciis aad u dheer; gebi laga finiino; jar.

3

2. Geed caano leh oo dharkaynka la tol ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-aamo, m.l) 1. Dhul jeexan, weyn oo hoos u dheer; qar ama bohol. 2. Geedka dharkeynka.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. crevasse, chasm, abyss

2

haadaan [feminine] n., [collective] euphorbia tree

waa la naqliyay ✓