aafo — Macnaha & Turjumaada

1

(Aafa-da)

2

Dhibaato aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato weyn oo abaar, cudur ama colaadi ay keentay oo guud ahaan u saameysa nafley badan; dhibaato aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhibaato weyn oo abaar, cudur ama colaadi ay keentay oo guud ahaan u saameysa nafley badan; dhibaato aad u weyn.

waa la naqliyay ✓

f. n. disaster, severe damage

waa la naqliyay ✓

-da: (n) disaster (di-saas ter); catastrophe (ka taas taroofi); calamity (kalaamati); an event having fatal or ruinous results ~ masiibo, musiibo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xumaan, dhib iyo haydaaro aad u ballaadhan.

waa la naqliyay ✓

1

de: disaster, severe damage (period of natural disaster: hurricane, flood, plague, etc.)

2

lx: aafo

3

pd: (/da Pl: aafaad (ka))

4

ps: n6-f, n8-f

5

xe: God, save us from the present disasters!

6

xv: Arabic

7

key: aafo

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax aafeysan noqosho (nafley badan).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Wax aafeysan noqosho (nafley badan). m.f.dh., aafoobid.

waa la naqliyay ✓

(fal) aafo iyo ibtilo yeelo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato af iyo addin lagu geysto.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato af iyo addin lagu geysto.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hanjebaad, godob iyo gef kibir dartii muujin. Inta daamankiisu is hayaan anafo daynwaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafa-ha)

2

1. Waayo badan; jeer; wax badan.

3

2. Meerto; kaltan.

waa la naqliyay ✓

1

gaafo¹: m.l 1. Waqti dheer. 2. Miileysi; kaltan.

2

gaafo²: f.mg3 (-ftay, -fatay) 1. Bawdyo kala fogeyn (hal). 2. U g.: wax qabashadooda isu diyaarin. 3. U g.: wax baajintooda isku hawlid. 4. Ku g.: wax dhan walba ka marid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plenty, quantity; frequent turns

2

gaafo v. prepare oneself, be ready

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) waayo badan; muddo badan. Gaafo ayaan ku aqaanay.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) dhadhaab dhalaalsan oo ka soo qulqusha folkaano furtuurmay

waa la naqliyay ✓

1

1. (Naafa-da) a) Xubin, wax gaarey darteed, hawshay qaban jirtey gabta. b) Qof heeran; naafo ah; jaban; curyaan.

2

2. (Naafa-ha) toddobada xiddigood oo naafcadduhu ugu horreeyo, dirirkuna ugu danbeeyo; waxay u dhexeeyaan toddobada raqaha iyo toddobada daalallida; waa xiddigo xagaa.

waa la naqliyay ✓

1

naafo¹: m.dh Nafley addimadeeda midkood ama qaarkood wax ka qaba oo aan wax ku qabsan karin.

2

naafo²: m.dh Awood la'an kaamil ah ama dhimman uu qof naafo ah u yeelan karo hawlaha xagga bulshada ama xagga shaqada.

3

naafo³: f.mg3 (-ftay, -fatay) la-mid: naafow².

waa la naqliyay ✓

1

naafo¹: m.dh Nafley addimadeeda midkood ama qaarkood wax ka qaba oo aan wax ku qabsan karin.

2

naafo²: m.dh Awood la'an kaamil ah ama dhimman uu qof naafo ah u yeelan karo hawlaha xagga bulshada ama xagga shaqada.

waa la naqliyay ✓

f. n. disablement; atrophy; handicapped ~ disabled person, cripple

waa la naqliyay ✓

1

-ah: (adj) lame (leeym); disabled (dis eey-balidh); deformed (dhis foor midh). Ex: nin naafo ah; a disabled man

2

naafo -naafada: (n) handicap (heen 'dhi kaap)

waa la naqliyay ✓

1

Invalidità

2

Invalidity

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof waxyeello qaba oo laxaadkiisu dhannayn. Dh: curyaan.

2

naafo-da: (magac, dhedig, keli) waxyeello weyn oo qofka waxtarkiisa kala dhantaasha.

3

naafo-ha: (magacwadareed) koox xiddigo ah oo soo baxa xilliga xagaaga waxay u dhexeeyaan ragaha iyo daallalida. Naafuhu waa todaba xiddigood.

waa la naqliyay ✓

1

de: disablement; atrophy; handicapped ~ disabled person, cripple

2

lx: naafo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: naafo

waa la naqliyay ✓

معوق

waa la naqliyay ✓

1

(Qaafa-da)

2

1. (dad) Inta talada maammulka haysa; madax; waayeello.

3

2. (xoolo, ...) Inta u waaweyn ama u wanaagsan oo ishu qabato.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u 1. Waayeelka taliya. 2. Xoolaha intooda waaweyn oo ay ishu qabato uguna waxtar badan. 3. Naag sharafta haween leedahay u dhan tahay.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] (adj.): leaders, chiefs; respectable, important

waa la naqliyay ✓

name-unisex leader, chief; respectable, important

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig keli) magac guud oo dumarka loo adeegsado. Wixi qaafo adduunka, qurux Eebbe u siiyay: ka dhex doortay qureesho. Dh: dumar.

2

qaafo -da: (magac, dhedig, keli) dadka inta talada haysa ee madaxda ah. Dal qaafadiisu xun tahay hurumar ma gaadho. Dh: madax: waayeel. hormuud.

3

qaafo -da: (magac, dhedig, keli) xoolaha inta u waaweyn ee horweynta ah; inta u wanaagsan ee ishu qabato. Nin weyl ku bakhaylay illayn qaafo ma quudho. Dh: horweyn.

waa la naqliyay ✓

1

cf: gargeyr, jammaamuur, madax, maqaawiir, waayeel

2

de: leaders, chiefs; [atr.] respectable, important

3

lx: qaafo

4

pd: (/da)

5

ps: n-f-col

6

key: qaafo

waa la naqliyay ✓

1

(Aafeyn-ta)

2

Aafo gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -feysay) Cid aafo gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax aafo haleeshay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aafow.

waa la naqliyay ✓

m.dh Aafo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -feysay) Cid aafo gaarsiin. Tusaale: "Cudurkaas dad badan ayuu aafeeyay". m.f.dh., aafayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-snaa, -snayd) Wax aafo haleeshay ahaansho. m.f.dh., aafeysnaan.

waa la naqliyay ✓

/skarj/ (n) 1. aafo (musiibo) 2. Jeedal.

waa la naqliyay ✓

-masiibada: (n) disaster (disaaster); catastrophe (ka-taastaroofi); calamity (ka-laamati)-, an event having fatal or ruinous results ~ aafo, musiibo, tahluuko

waa la naqliyay ✓

-musiibada: (n) disaster (disaaster); catastrophe (ka-taas taroofi); calamity (ka-laamati); an event having fatal or ruinous results ~ masiibo, aafo, tahluuko

waa la naqliyay ✓

-tahluukada: (n) disaster (disaaster); catastrophe (kataastaroofi); calamity (kalaamatif, an event having fatal or ruinous results ~ masiibo, aafo, musiibo

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ibtilo iyo aafo qabitaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaatooyin ay keenaan gagadoonka waayaha dabeecaddu sida abaaraha iyo wixii la mid ah. Dh: aafo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) abaar aad u daran oo aafo ah. Waxaa arligii beddelay, abaar iyo aafo kulul, abaalays baa ka dhacay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid horay anshaxu uga xumaa oo dib loogu toosiyo. Ubadkii dagaallada ku aafoobay ayaa barnaamij anshaxcelin ah loo samaynayaa. Dh: dhaqancelin, anshaxcelis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caanabeelid; xoolaha oo dabargo'a ama abaar iyo aafo dhacda.

2

candhago'id-da: (magac, dhedig, keli) candhada xoolaha irmaan, barwaaqo ama lisid la'aan dartood, la go'id oo hoos u raaricid.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed qallalay laan ka mid ah oo dabka lagu shido. Dogob qiiqay deyrkii burburay dunida aafowday! Wa: dogobyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Meel la deggenyahay ama ceel agagaarkood.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac cidla' ah oo cadaw xiga; dacalka u shisheeya degmada beesha.

waa la naqliyay ✓

1

(Afa-da)

2

Naag la qabo; arad; oori; maranti; marwo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Haweenay la qabo; oori.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Haweenay la qabo; oori.

waa la naqliyay ✓

f. n. wife; woman, lady (respectful)

waa la naqliyay ✓

-afada: (n) wife (waayf) ~ xaas, oori

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haweenay la qabo; naag oday leh. Dh: arad, islaan, maranti, marwo, oori, xaas. Li: oday, say, abbaanwarre. Wa: afooyin.

waa la naqliyay ✓

1

de: wife; woman, lady (respectful)

2

lx: afo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: arad, xaas

6

xv: naag, oori

7

key: afo

waa la naqliyay ✓

1

(Aaba-ha)

2

Tixgelis; danayn; aabayeel.

waa la naqliyay ✓

m.l Dareen naxariis, rabitaan iyo xurmayn leh oo qof qof kale u hayo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] consideration, attention, care; thoughtfulness

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) dareen naxariis, muhasho iyo xurmayn weheliyaan oo qof qof kale u hayo.

2

aabo -ha: (magac, lab, keli) eeg aabbe.

3

aabo -da: (magacwadareed) dhallinyarta caado ahaan wiilka arooska ah raacda ee la socota inta aanu aroosbixin. Dh: mixiisyo, minxiisyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: consideration, attention, care; thoughtfulness

2

lx: aabo

3

pd: (/ha)

4

ps: n0-m-abs

5

key: aabo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Dhiibato weyn oo abaar ama cudur ay keenaan oo guud ahaan saameya naflay badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato faafta ama baahda. Aaho ayaa ku dhacday Soomaaliya. Dh: aafo.

waa la naqliyay ✓

1

(Aala-da)

2

Qaalmaha yaryar oo lo'da.

waa la naqliyay ✓

m.dh.u Lo'da inteeda aan weli gaarin da'dii ay rimi ama wax rimin lahayd.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] heifer, young female cattle; heifers

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eed oo ka naasnaasi; ka shallaytan. Kibirka daa haddii kale eed oo aalo. Dh: eerso, naasnaasi, qoomamee, eed, shallaytee. Li: mahadi.

2

aalo-da: (magacwadareed) qaalmaha yaryar ee laba jirsada, gaadhay na xilligii caanaha laga gudhin lahaa. Dh: aaran, dhal, eelo.

3

aalo -ha: (magac, lab, keli) eeg aale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qaalin ~ qaalmo

2

de: heifer, young female cattle; heifers

3

lx: aalo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: aalo

waa la naqliyay ✓

1

(Aana-da)

2

Xumaan hore oo lays gaarsiiyey oo in laga aarguto uurka lagu hayo; godob; utun; asaaye; aarsi; dakano.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato hore oo ciddii loo geystay aanay illaawin; godob; utun; dakano.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibaato hore oo ciddii loo geystay aanay illaawin; godob; utun; dakano.

waa la naqliyay ✓

f. n. resentment, blame, revenge

waa la naqliyay ✓

-aanada: (n) resentment (ri zent ment)-, anger (an ger)-, grievance aroused by something unjust, mean, or unworthy ~ godob, dakano

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dil ama gef hore la isku gaadhsiiyey oo lagu kala aargoosato. Aano duug ma leh, oodi hagar ma leh. Dh: dakano, utun, godob, hiijo, biili.

waa la naqliyay ✓

1

cf: godob, hiijo, utun

2

de: resentment, blame, revenge

3

lx: aano

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: aano

waa la naqliyay ✓

(fal) qof ama wax kale, xabaal qodan ku duugo; meel ku qarso.

waa la naqliyay ✓

1

(Aawa-da)

2

Daraad; dar; aw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Erey aan keligii istaagin in qodob lahaansho lagu daro mooyee, sida: -diis, -deed, -dood iyo wixi lamida oo macnahiisu yahay qof ama wax dartood. Tusaale: “Cali, Caasha aawadeed ayuu halkan u yimid”. la-mid: aw.

waa la naqliyay ✓

m.dh Erey aan keligii istaagin in qodob lahaansho lagu daro mooyee, sida: -diis, -deed, -dood iyo wixi lamida oo macnahiisu yahay qof ama wax dartood. Tusaale Cali, Caasha aawadeed ayuu halkan u yimid.

waa la naqliyay ✓

f. n. sake, reason

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aloosan oo sara kac. Dagaalayahaw dem ama aawo anu kuu diyaar ihiye. Dh: aloosan. Li: den, dem.

2

aawo -da: (magac, dhedig, keli) dar iyo aw; qof ama shey sababtii. Nebigii Allow, adaan aawadaa u ilmaynayaa. Dh: dar, aw, daraad.

3

aawo-da: (magac, dhedig, keli) gargaar iyo kaalmo. Itaalkii baa i gabay, Aawaan kaa doonayaa. Dh: aaway, gargaar, kaalmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: aw

2

cf: aawadeed, aawadiis

3

de: sake, reason Used with possessive pronouns

4

lx: aawo

5

pd: (/da)

6

ps: n0-f

7

key: aawo

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l la-mid: aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. aunt, uncle's wife; stepmother

2

aayo m. n. future, destiny

waa la naqliyay ✓

1

-aayaha: (n) fate (feyt); predetermined events ~ see also [eeg] aayatiin

2

aayo: aayada: (n) 1. stepmother (isteep maadar); the wife of one's father or uncle. 2. aunt (aanti); the sister of one's father ~ eeddo. 3. u aayo: benefit (bene fit) ~ see also [eeg] u aay

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) carruurta hooyada dhashay ma ahee, xaaska kale ee uu aabbahood, adeerkood ama abtigood qabo.

2

aayo-ha: (magac, lab, keli) mustaqbal wanaagsan oo dedaal hore midhihiisa la goosto. Dh: aayatiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dafa-da)

2

Shinbir hilibka cunta oo bahallada yaryar iyo wixii kaloo ay dhifsan karto dhifsata oo dafta; dhuuryo, dhufato, faraggoys, huf.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc haadda hilib cunka ka mid ah, dheereysa oo si dhaqso leh bahallada yaryar ama hilibka u dhufsata; so'laduul; huunfey. la-mid: dafto, dhifato, dhufato.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Nooc haadda hilib cunka ka mid ah, dheereysa oo si dhaqso leh bahallada yaryar ama hilibka u dhufsata; so'laduul; huunfey. la-mid: dafto, dhifato, dhufato.

waa la naqliyay ✓

f. n. hawk species

waa la naqliyay ✓

-dafada: (n) hawk (hook) ~ dhuuryo, huf

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir hilibka boobta oo weerar kulul ku qaadata. Dafo ayaa hilibkii iga boobtay. Dh: yili, huf, balqayo, baqayo, faragoys.

waa la naqliyay ✓

1

a: dafto

2

cf: dhuuryo, huf

3

de: hawk sp.

4

lx: dafo

5

pd: (/da)

6

ps: n6-f

7

key: dafo

waa la naqliyay ✓

Fallow

waa la naqliyay ✓