Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(fal) dhibaato iyo xumaan dad kale qabadsii oo gaadhsii. Haddii ad xanuun qabto dadka kale ha aafayn. Dh: aafee, ibtilee.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg aafee. la-mid: aafeyn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, xanuun, xumaan ama dhibaato qabadsiin. Neefka cadhada leh gaar baa loo qoolaa si aanu xoolaha kale u aafayn. Dh: ibtilayn.

waa la naqliyay ✓

(fal) mindi iyo wax la mid ah af wax gooya u yeel. Intaanad wanka ku gawricin billaawaha afay. Dh: lis, siifee, soofee, afee.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

2

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

vl. pron., neg. she / it [fem.] ... not; they ... not

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) wax ama shay godobtiisa ama sababtiisa cid kale u raac ama u tiiri. Gef walba ciddii iska lahayd u aanay. Dh: aanee.

2

aanay: (magac'uyaal) tilmaamaya qofka saddexaad oo dhedig oo gala weedh diidmo ku jirto. Gabadhii waxaa loo dhisay wiil aanay rabin. Ciidda waxa la isku diyaariyaa inta aanay soo gali, ayna.

waa la naqliyay ✓

1

a: ayan

2

de: she / it [fem] ... not; they ... not = aan + ay

3

lx: aanay

4

pd: (aaney)

5

ps: neg + vpro

6

key: aanay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo midabka dambaska leh. Aaray ayaa geedkaa fuushan. Dh: adar.

waa la naqliyay ✓

1

Aaway?

2

Xaggee buu (ama bay) jiraa (ama jirtaa?); Meeyey? Meeday? (ama away?).

waa la naqliyay ✓

e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay 'xaggee laga helaa?' 'mee?'. la-mid: aawaye, away, awday.

waa la naqliyay ✓

e.we Erey weyddiimeed, oo sida falka, mararka qaarkood, isu rogroga (sida dh.: awday, w.: aawaye) oo micnihiisu yahay: Xaggee laga helaa? Mee?. la-mid: aawaye, away, awday.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, m. where is he / it [masc.]?

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) sabab lagu badbaado ama loo ciirsado. Arrintii adkaatoo, aaway baan rabnaa. Dh: gargaar, kaalmo.

2

aaway: (weydiin) erey la adeegsado marka la isweydiinayo nafley ama walax meesha ay jirto. Weedha lagu bilaabo na, waxa ay ku dhamaatal calaamadda ?. Aaway horumarkaad tidhi, hadduun buu aawan yahay? Dh: mee, meeday, away.

waa la naqliyay ✓

1

de: where is he / it [masc]?

2

lx: aaway

3

pd: (aawey)

4

ps: qw-loc-m

5

syn: meeyey

6

key: aaway

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, madaxa dhaawac ka gaadhsii.

2

lafay -ga: (magac, lab, keli) qofka caatoda ah. Dh: xiid, miriq, caato.

waa la naqliyay ✓

(fal) saafi ka dhig, wixii ku jiray ka saar oo ka dhig saafi. Safay biyaha inta aanad cabin. Dh: nadiifi.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-feeyay, -feysay) Cid aafo gaarsiin. Tusaale: "Cudurkaas dad badan ayuu aafeeyay". m.f.dh., aafayn.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) mid aafaysan ahaan; ibtilo qabitaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg aafay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) ku caloolqaboojiso oo ku farax. Kumana diirsan maansadu hadday dunida aafayne.

2

diirso: (fal) wax dabka saaro oo qabawga ka bi'i. Shaaha diirso.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wasakh ama nijaas gaadhsiin. Dh: faddaaddayn. Li: nadiifin.

2

faddarayn -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqan xun barid. Dh: aafayn. Li: tarbiyadayn, edbib.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka dhig baraf jaamud ah. Barafay biyaha. Dh: barafee, qabooji.

waa la naqliyay ✓

1

(Naafayn-ta)

2

Naafo ka dhigid; dhaawicid; curyaamin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg naafee. la-mid: naafid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) the act of disabling (dis eey baling); crippling or laming; mutilation (miyuu taley-shin); maiming (meeyming) curyaamin

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) curyaamin iyo heerid. Naafayntu waa dil laga badbaaday.

waa la naqliyay ✓

1

(Aabayn-ta)

2

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

3

2. (weel) xoolayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aabee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

2

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hummaag khiyaali ah oo an jirin, laakiin dadka Soomaalidu caadaysteen in ay isku ladhaan oo ay isku labeeyaan. Aniga iyo aafaan ayaa baratannay. Dh: eefaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Aafeyn-ta)

2

Aafo gaarsiin.

waa la naqliyay ✓

1

de: I was (in a place) {N}

2

lx: aallay

3

ps: v4c-1sg-ind-past

4

key: aallay

waa la naqliyay ✓

1

(Aanayn-ta)

2

Aano ku raadin ama darteed wax ku yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aanee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) «u ~» fal cid kale u tiirinta, si loo muujiyo in uu sababtiisa lahaa. Aanaynta gabay fidnadeed oo aanay lahayn Caasha, waa xadgudub loo gaystay xuquuqda qoraalka.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aanayn.

waa la naqliyay ✓

n. phr. or [adverb] I ... slowly, gently, carefully

waa la naqliyay ✓

1

de: I ... slowly, gently, carefully rw: aal + -tayda

2

lx: aashay

3

ps: np / adv

4

xe: I read it carefully.

5

xv: Aashay baan u akhriyey.

6

key: aashay

waa la naqliyay ✓

[aawey] (adv) where? (weer); at or in what place?. Ex: Aaway taleefoonkii? where is the telephone?

waa la naqliyay ✓

e.we la-mid: aaway.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, pl. where are they?

waa la naqliyay ✓

1

de: where are they?

2

lx: aawaye

3

ps: qw-loc-pl

4

syn: meeye

5

key: aawaye

waa la naqliyay ✓

loc. question word, [feminine] where is she / it [fem.]?

waa la naqliyay ✓

1

bw: aaway ~ aawey, aawaye

2

de: where is she / it [fem]?

3

lx: aawday

4

pd: (aawdey)

5

ps: qw-loc-f

6

syn: meeydey

7

key: aawday

waa la naqliyay ✓

n., dirir, -ti.

waa la naqliyay ✓

(fal) agteeda gaadhsii. Haddaad dhammayn kari weydo, agagay. Dh: dhodhowey.

waa la naqliyay ✓

(fal) gogoldhig ama hordhac samee. Si habboon u araray maqaalka. Dh: araree.

waa la naqliyay ✓

(fal) qaadhaan qof u ururi; u soo dhawrtee; dadka u soo dhexmar: baaha u soo gur. Dh: baahee.

waa la naqliyay ✓

(fal) baar ka dhig; ka dhig wax sare oo fiican. Dh: baaree.

waa la naqliyay ✓

(fal) gaadhsii dad badan; ogaysii ummadda oo dhan. Dh: baafin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cir, caad yeelo.

2

caaday: (fal) caad u yeel.

waa la naqliyay ✓

(fal) cunto, shaah iyo wixii la mid ah, caano ku dar. Carruurta garawga u caanay. Dh: caanee.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) magaca loo yaqaan goodirka kiisa dhedig ee yerista ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) daali oo rafaadi. Dh: caatee.

2

caatay: (fal) mid aan hilib badan lahayn ka dhig. Dh: weydee. Li: naaxi.

waa la naqliyay ✓

(adv) tonight (to-nayt) ~ caawa

waa la naqliyay ✓

1

(Daafac-a)

2

Gaashaandhig; wax iska celis.

waa la naqliyay ✓

1

daafac¹: m.l la-mid: daaficid.

2

daafac²: f.g1 (-cay, -cday; -fici) Wax iska celin ama cid kale ka celin. la-mid: difaac².

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-cay, -cday; -fici) Wax iska celin ama cid kale ka celin. m.f.dh, daaficid. la-mid: difaac.

waa la naqliyay ✓

1

v. fight off, protect; defend (in a court of law)

2

daafac vl. n. defense, protection

waa la naqliyay ✓

1

-ay I day: (v) defend (difeendh) protect (poro-tekt) ~ difaac

2

daafac -a: (n) defense (difensi); protection (poro-tek-shin)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si uu wax u sii jiro dhibaato ka hor istaag oo ka ilaali. Diintayda, dadkayga iyo dalkaygaba waa inaan daafacaa. Dh: difaac, ilaali, dhawr, jir.

2

daafac -a: (magac, lab, keli) cadaw ka celin oo sii jirtaankiisa ilaalin. Daafaca qaranku waa waajib qof kasta saaran. Dh: difaac.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Daafad xariiqeed (p) ee walax waa taranta cufkeeda (m) iyo keynaanka (v) ee walaxda. Daafaddu waa xaddi leeb oo u jeeda dhanka jihada keynaanka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Daafad xariiqeed (p) ee walax waa taranta cufkeeda (m) iyo keynaanka (v) ee walaxda. Daafaddu waa xaddi leeb oo u jeeda dhanka jihada keynaanka.

waa la naqliyay ✓

Momentum

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) awoodda nooluhu ku dhaqdhaqaaqo. Daafad uma hayo aan ku qabto shaqadaas. Dh: tamar, tabar, xoog.

2

daafad -da: (magac, dhedig, keli) cid kale, dhan isaga tuurid oo garbaha ku riixid. Daafad buu igu tuuray. Dh: tukhaantukhin, garbin.

3

daafad -da: (magac, dhedig, keli) astaanta walxaha ku qeexan natijada isku dhufashada kaynaankooda iyo cufkooda waxaana lagu cabbiraa Kgm/s.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafal-ka)

2

(bad: beden, kd.) qoryaha babcan oo ragga saayibta wadaa ku fariisto, midkood.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Bedenka gudihiisa kuraasi ku rakiban ragga seebinaya ku fadhiistaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. thwart (of a boat)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhammaystir hawlaha arooska. Gaafal arooska ayeyna ceebi kaa raacine.

2

gaafal -ka: (magac, lab, keli) qoryaha babcan oo ragga saayibka wadaa ku fariisto, midkood.

waa la naqliyay ✓

1

de: thwart (of a boat) (crosspiece on which the oarsman sits)

2

lx: gaafal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: gaafal

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-fnaa, -fnayd) 1. Wax diyaar ah ahaansho. 2. Midab gaar ah yeelasho (neef geel ah).

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] ready, prepared, willing, disposed to

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f ready, prepared, willing, predisposed. Syn: Gaafane, Gaafow

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh socodkeega la dareemay in ay tahay qof soo jeedda oo digtoon.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) geel midab guduudan leh.

waa la naqliyay ✓

1

de: ready, prepared, willing, disposed to

2

lx: gaafan

3

pd: (gaafnaa)

4

ps: adj-der

5

key: gaafan

waa la naqliyay ✓

haaday! (ereydhawaaq) qof dhibaato weyni gaadhay oo inta uu is celin waayo ku dhawaaqa. Dh: hoogay, jabay.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, haar iyo calaamad nabar ah u yeel ama ku dhifo. Dh: calaamadee, haaree, qoon.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) riyaha loogu yeedho oo la macne ah 'kaalay'.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel carradeedu xuntahay.

waa la naqliyay ✓

1

Kaalay!

2

Imaw; agtayda imaw.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

f.a (kaalaya, w) Agtayda imow.

waa la naqliyay ✓

imperative v., sg. come!

waa la naqliyay ✓

(expression) come here!

waa la naqliyay ✓

(fal) halkan imo; imo meeshan aan joogo. Dh: imo. Li: teg.

waa la naqliyay ✓

1

de: come! Defective imperative form only

2

lx: kaalay

3

pd: (kaaley)

4

ps: v4b-imp-sg

5

see: imow

6

key: kaalay

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel haadaan ah; jar aad u dheer, meel qaw ah. Laandaaqa geeluba, laantii jarka u dhaw, intuu laac isleeyahay, saw laalayda kama dhaco. Dh: jar, haadaan, garbo, qaw, waraar, gebi, laalley.

waa la naqliyay ✓

1

(Lafai) S Flueggea virosa (Willd) Voigt. Euphorbiaceae.

2

C,N Flueggea leucopyrus Willd. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Lafayn-ta)

2

Lafaha madaxa jebin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg lafee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, madaxa dhaawac ka gaadhsiin. Dh: lafays.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg lafayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tus.: qumbe.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Midho jiidh leh oo ka yimaada hal ama dhowr kaarbal oo isku dhalaalay oo leh mid ka mid ah iniiyaha badan. Iniiyaha waxa ku daboolan qolof adag oo ah gudo midheedka midhaha. Tusaale: qumbe.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhallaanka, dumarka, duqayda, naafada iyo dhammaan dadka tabarta yar ee gacanqabadka u baahan ee in lagu xadgudbaa aanay bannaanayn. Waar maahayda meel aammin aha geeya. Dh: maahey, maahays, maxas.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si wanaagsan u maamul. Shaqada laguu dhiibo daacad u maaray.

2

maaray: (fal) daxalee oo wax midhidh yeeshay ka dhig. Billaawaha maaray.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kei) xigga marka laga shaqeeyo ama la xigo inta miiqyada la nadiifiyay ah ee xadhkaha laga sooho. Maasay aan wadhaf ka sameeyo ii keen. Dh: masay

waa la naqliyay ✓