aabbudhnaan

-ta: (magac, dhedig, keli) mid cabbudhsan ahaan. Dh: cabbursanaan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg cabbudh.

-ka: (magac, lab, keli) weel af bannaan, dabool adag saarasho. Dh: aabbudhasho.

m.f.dh eeg arbushan². la-mid: arbushnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax arbushan ahaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg cabbudh.

(tilmaame) mid uu neefsigu ku adag yahay; sanku xidhan yahay.

m.f.dh eeg sabbakhan. la-mid: sabbakhnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la sabbakhay ahaan; sibbaaqnaan.

m.f.dh eeg cabbursan. la-mid: cabbursanaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax cabbursan ahaan; cabbudhsanaan.

m.f.dh eeg farabbadan. la-mid: farabbadi, farabbadnaansho, farabbadni.

m.f.dh eeg laaluushan. la-mid: laaluushnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof laaluush qaatay ahaan.

m.f.dh eeg masabbidan. la-mid: masabbidnaansho.

(fal) weel iyo wax la mid ah, dabool saaro oo ku adkee. Aabbudho dhiisha si aanu cayayaanku kaaga gelin. Dh: daboolo.

Aabur la saaray; la daboolay; furaysan.

aabburan¹: f.mg1 (aabburmay., aabburantay, aabburmi) Dhiil, haan iyo wixi lamida wax la aabburay noqosho. Tusaale: “Weelku waa aabburmay”.

aabburan²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Dhiil, haan iyo wixi lamida wax la aabburay ahaansho. Tusaale: “Weelku waa aabburanyahay”.

aabburan¹: f.mg1 (-rmay., -rantay, -rmi) Dhiil, haan iyo wixi lamida wax la aabburay noqosho. Tus. 'Weelku waa aabburmay'. m.f.dh., aabburmid.

aabburan² f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Dhiil, haan iyo wixi lamida wax la aabburay ahaansho. Tus. 'Weelku waa aabburanyahay'. m.f.dh., aabburnaan.

der. [adjective] stopped up, plugged, covered, lidded

-aabburnaa / aabburnayd: (adj) covered (koveridh); plugged (palaagid) ~ daboolan, gufeysan aabi -ga: (n) aggression (agreshen); the act of initiating a quarrel, a fight or an attack ~ gardarro, daandaasi aabuteey -ga: (n) kite (kayt) ~ warqadda cirka loo diro oo xariga leh

(tilmaame) weel iyo wax la mid ah oo daboolan.

de: stopped up, plugged, covered, lidded

lx: aabburan

ps: adj-der

key: aabburan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax badhan ahaan. Badhnaan buu igu siiyey xisaabta. Dh: barnaan, inqanaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fagan ahaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) ahaanshaha wax irmaan. Gudhnaan buu ku iibsaday hasha.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax baaqi soo noqday oo wax kale ka soo hadhay ahaan. Dh: harnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax ladhan oo la dheereeyey ama la xoojiyay ahaan. Dh: larnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax madhan oo faaruq ah ahaan. Dh: marnaan, madhni. Li: buuxnaan, buuxni.

m.dh la-mid: rudnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax wadhan ahaan; warnaan.

-da: (magac, dhedig, keli) weel ama wax kale oo af bannaan, dabool dulsaaarid. Aabudhidda ceelku waxay ka badbaadinaysaa xayawaanka. Dh: daboolis. Li: furid.

-ta: (magac, dhedig, keli) afka dabool ama dhiil kaga adkayn.

(Aaddanaan-ta)

Ku abbaarnaan; toosnaan; ekaan; beegnaan.

m.f.dh eeg aaddan³. la-mid: aaddanaansho.

Correspondence

f. n., [abstract] alignment, parallelism; opposite; the fact of falling on a certain day, being due at a certain

-ta: (magac, dhedig, keli) «ka sii~> qof ama wax kale oo meel u sii jeeda ahaan.

aaddanaan-ta: (magac, dhedig, keli) (ku ~) (isku ~) ku beegnaanta iyo ku abbaarnaanta qof ama meel. Liiska isku aadanaanta kooxuhu wuu soo baxay. Dh: beegnaan, abbaarnaan.

de: alignment, parallelism; opposite; the fact of falling on a certain day, being due at a certain time

lx: aaddanaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: aaddanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) xaaladda qof aamusan. Li: hadlitaan.

m.f.dh eeg abuuran². la-mid: abuurnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) mid jira oo abuuran ahaan. Dh: abuurni..

m.f.dh eeg afbadan. la-mid: afbadnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) aad wax u goyn; bir soofaysan ahaan. Middidu afbadnaantay wax ku goynaysaa. Dh: soofaysnaan, afaysnaan.

(Cabbanaan-ta)

Ku cabban ahaan; nuglaan.

m.f.dh eeg cabban. la-mid: cabbanaansho.

f. n., [abstract] weakness, incapability

-ta: (magac, dhedig, keli) adkaysi la'aan; nuglaan.

de: weakness, incapability

lx: cabbanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: cabbanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) neef ku celin ama xorriyad u diidid. Cabbudhinta ka ilaali ilmaha, waa halis oo waa lagu dhintaaye.

(Habbanaan-ta)

Si habban ahaan.

m.dh la-mid: habboonaan.

f. n., [abstract] correctness, rightness

-ta: (magac, dhedig, keli) si habban ama toosan ahaan. Aad baan ugu farxay sida habbanaanta leh ee aad xaajada u gashay. Dh: haboonaan, wanaagsanaan, toosnaan.

a: habboonaan

de: correctness, rightness

lx: habbanaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: habbanaan

-ta: (magac, dhedig, keli) wax uskag nadiif ka ah ahaan; wasakh daahir ka ahaan. Dh: mayrnaan.

-ta: (magac, dhedig, keli) harnaan oo wax la salabeeyey ahaan. Dh: harnaan, fiiqnaan. salabaysnaan.

xaadhnaan -ta: (magac, dhedig, keli) sallaxnaan oo wixii alaab yaal oo dhan wax laga guray ahaan.

(Aammusnaan-ta)

Hadlid la'aan; shib ahaan.

m.f.dh eeg aammusan. la-mid: aammusnaansho.

f. n., [abstract] silence, state of being silent

aan v., relative form: not aan vl. pron., sg. I

aan vl. pron., pl. we [exclusive.]

-ta: (magac, dhedig, keli) hadal la'aan: shib ahaan.

de: silence, state of being silent

lx: aammusnaan

pd: (-ta)

ps: n0-f-abs

key: aammusnaan

m.f.dh eeg abbaaran². la-mid: abbaarnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) ku beegnaanta dhacdo ee milay ama meel.

-ta: (magac, dhedig, keli) soommanaan: cunis iyo cabbis ba joojin.

m.f.dh eeg cabbiran. la-mid: cabbirnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) walax inta ay tahay qiyaasteeda ogaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax la dabbaqay oo sidii uu ahaa loo fuliyay ahaan.

m.f.dh eeg dabbisan. la-mid: dabbisnaansho.

(Habboonaan-ta)

Si toosan ahaan; habbanaan; wanaagsanaan.

m.f.dh eeg habboon. la-mid: habbanaan, habbanaansho, habboonaansho.

f. n., [abstract] suitability, appropriateness

-ta: (magac, dhedig, keli) fiicnaanta iyo si wanaagsan ahaan; si habboon ahaan. Hablaha Soomaaliyeed habboonaanta waa lagu yaqaan. Dh: wacnaan, saxsanaan, fiicnaan. Li: qaaldanaan, qalloocsanaan.

de: suitability, appropriateness

lx: habboonaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: habboonaan

m.f.dh eeg jacburan. la-mid: jacburnaansho, jacburni, jacbursanaan, jacbursanaa

(Kabbisnaan-ta)

Kebbisnaan.

m.dh la-mid: kebbisnaan.

f. n., [abstract] state of being smoothed over ~ plastered

-ta: (magac, dhedig, keli) carro hoos aad loogu nabo.

kabbisnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax la kabbisay ahaan; kebbisnaan.

de: state of being smoothed over ~ plastered

lx: kabbisnaan

pd: (-ta)

ps: n-f-abs

key: kabbisnaan

m.f.dh eeg kaduudan². la-mid: kaduudnaansho, kuduudnaan, kuduudnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax kuudada ahaan.

m.f.dh eeg labbisan. la-mid: labbisnaansho, lebbisnaan, lebbisnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhar xidhnaan.

m.f.dh eeg qabbiran. la-mid: qabbirnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax dabran ahaan.

m.f.dh eeg xabbisan. la-mid: xabbisnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xabsi ku jira ahaan; jeel ku xidhnaan. Dh: xidhnaan.

m.dh la-mid: yaabsanaan.

-ta: (magac, dhedig, kel) irkig iyo anfariir ku jirid: qof dhaygagsan ahaan. Weli ma yaabbanaantii baad ku jirtaa? Dh: yaabsanaan, amakaagsanaan, dhaygagsanaan, irkigsanaan.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aabbudhad.

-ka: (magac, lab, keli) «u» aano la geystay, ciddii lahayd ka goyn.

m.f.dh eeg abaabulan. la-mid: abaabulnaansho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qorshe la habeeyay oo abaabulan ahaan.

m.f.dh eeg amaamudan. la-mid: amaamudnaansho.