aabayeel — Macnaha & Turjumaada

1

aabayeel¹: m.l 1. A. ah: qaddarinta ama tixgelinta cid la siiyo. 2. la-mid: aabayeelid.

2

aabayeel²: f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-yeelay, -yeshay) U a.: qaddarin ama tixgelin cid siin. Tus.: 'Argagixisadu cidna uma abayeesho'. m.f.dh., aabayeelid.

waa la naqliyay ✓

-ay / aabayeeshay: (v) respect (ris-pekt); consideration or courtesy. Ex: Waxba uma aabayeelin; he didn't respect anything ~ turid, —u aabayeel: (v) be considerate (bi kon-sidereyt); be thoughtful ~ tixgali —u aabayeelid -da: (n) consideration (kon-sidereyshin)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) tixgeli, danee ama u tudh. Cadawgii magaaladii buu duqeeyay isaga oo an u aabbayeelin shicibka. Dh: tudhis, danayn, tixgelin

2

aabbayeel-ka: (magac, lab, keli) cid kale, u tudhid ama u danayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Aabayeelid-da)

2

U dan gelid; tixgelin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aabayeel². la-mid: aabayeel¹ (2), aabeyeelid.

waa la naqliyay ✓

vl. n., [compound] attention, consideration, being concerned about

waa la naqliyay ✓

1

de: attention, consideration, being concerned about

2

lx: aabayeelid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f-cmp

5

key: aabayeelid

waa la naqliyay ✓

v. pay attention to, be concerned about, consider

waa la naqliyay ✓

1

de: pay attention to, be concerned about, consider

2

initial: u

3

lx: u aabayeel

4

pd: (aabayeelay / aabayeeshay)

5

ps: v1=expr

6

key: u_aabayeel

waa la naqliyay ✓

1

(Aaba-ha)

2

Tixgelis; danayn; aabayeel.

waa la naqliyay ✓

1

(Haa-sha)

2

Isxilsaar; aabayeel; agaasin; maaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Xaaraami-ga)

2

Qofka xaaraanta fala oo aan u aabayeelin, siiba tuugga wax xadidda badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Isxilsaar; aabayeel.

waa la naqliyay ✓

s.f. - tixgelin (ta), aabayeel.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si aabayeel la'aan ah wax u cunid. Walamsadka waa lagu saxdaa. Dh: qalamsad.

waa la naqliyay ✓

(fal) si aabayeel la'aan ah wax u cun; xisaab la'aan wax aad cunayso u dudubi. Looska walamso oo yaanay calooshu ku xanuunin. Dh: qalamso, halbidho.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof aan xalaasha iyo xaaraanta midna u aabayeelin oo kuu arkaba cuna.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u laa adoon cidna u aabbayeelayn. Xoolaha wixii cudur la is qabadsiiya qaba oo dhan xasuuq. Dh: dabargoo, gumaad, dhammee.

2

xasuuq-a: (magac, lab, keli) layn aan loo kala aabayeelin oo caruur iyo cirroolaba la gumaado. Dh: dabargoyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Waayeel-ka)

2

1. Qof fil weyn.

3

2. Taliye; madax; duq.

waa la naqliyay ✓

1

waayeel¹: m.l (-llo, m.dh) Qof fil weyn ama wax garad ah.

2

waayeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) la-mid: waayeelow.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Qof fil weyn ama wax garad ah.

waa la naqliyay ✓

m. n. mature adult, old person, elder; wise man, counselor

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. elderly person; senior citizen; old person. Ex: guryaha waayeelka; the housing for senior citizens 2. responsible person; grown-up; adult; mature person ~ waxgarad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof da' jooga ama garaad iyo odaynimi la bidayo. Kor waayeel waa wada indho. Dh: cirroole. Li: carruur.

waa la naqliyay ✓

1

cf: jammaamuur

2

de: mature adult, old person, elder; wise man, counselor

3

initial: w

4

lx: waayeel

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: waayeel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nin farsamo yaqaan ah oo biraha xadiidka ee dhiska laabi yaqaan. Dh: birollaab.

2

farayeel -ka: (magac, lab, keli) biraha xadiidka ah ee inta la farsameeyo oo la isku laallaabo, guryaha lagu dhiso.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) tixgelin iyo u tudhid. Hawlfulinta ciidanka waa in la raaciyo aabbayeelid iyo tudhid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg aabbayeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: aabayeelid.

waa la naqliyay ✓

(Dabeyele) N Reseda amblycarpa Fres. Resedaceae.

waa la naqliyay ✓

[YABARAYEL] Gardenia florii 01

waa la naqliyay ✓

m.l/dh 1. eeg aabbe. 2. Awooweyaashii hore. la-mid: aabbeyaal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gaajo iyo baahi jirtay tirid; dhergid oo haqabbeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Caanateel-ta)

2

Xoolo si gaar ah loo dhaqo, in caanohooda iyo waxa caanaha laga sameeyo la iibsho; maamulka xoolaha jaadkaas ah, iyo meesha lagu hayo.

waa la naqliyay ✓

1

caanateel¹: m.l 1. la-mid: caanaddiiq 1. 2.C. ah: xoolo lagu dhaqo meel u dhow tuulo ama magaalo si caanahooda loo suuqgeeyo. 3. C. ah: qof dhaqa xoolahaas. 3. la-mid: caanateelid.

2

caanateel²: f.g1 (-eelay, -eeshay) Meel magaalo ama tuulo u dhow xoolo ku dhaqid si caanahooda loo suuq geysto. la-mid: caanaddiiq².

waa la naqliyay ✓

1

f. n. dairy cattle, dairy farming, dairy

2

caanateel: v. raise dairy cattle

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xoolo si gaar ah loo dhaqaaleeyay oo caanahooga iyo wixii ka soo baxa oo la iibgeeyo. Dh: caanadiiq.

2

caanateel -ka: (magacwadareed) dadka caanaha xoolahooda iibsha oo aalaa aan ka fogaan magaalooyinka iyo tuulooyinka oo agtooda dega. Dh: caanadiiq.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) caws yar oo ubax cad iyo baar dheer baxsha.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Wax dabayli keentay amase ku xidhan. Tuulimaad d. waa waxyaabaha ay dabayli qaadday ama ay dhigtay meel dhulka dushiisa ah waxaana ka mid ah dabayl tuul, bacaadka iyo tuulimaadyada lamaddegaannada.

waa la naqliyay ✓

Aeollan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nadaafadda diiniga ah, xubnaha qashinsaarka ee muuqda maydhid. Darabyeel ayaa lagaa rabaa intaanad weysesan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biraha guryaha lagu dhiso oo qaab gaar ah inta loo xidho sibidh lagu shubo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bell (beel) ~ ganbaleel

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dawan ama jaras. Gambaleel ayaa dugsiga loo sameeyey.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bell (beel) ~ gambaleel

waa la naqliyay ✓

1

(Garabyeel-ka)

2

Garab u noqod; taageero; kaalmo: hiillo; tiiris.

waa la naqliyay ✓

1

garabyeel¹: m.l Garab u noqod; taageero; hiillo.

2

garabyeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Gacanqabasho; taageero siin.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magic, lab, keli) cid kale, garab u noqod. Dh: taageero, kaalmo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) hawraarsan; waa yahay; waa tahay; way tahay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) walaaca qofku kolba si isyidhaahdo ma ku dhaqaaqdaa ma daysaa. Taakaleel baa arrintaa igaga jira. Dh: walaac.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-yeeyay, -yaysay) 1. Nafley sumayn. 2. Waran, fallaar iyo wixi lamida waabaayo marin.

waa la naqliyay ✓

v. poison

waa la naqliyay ✓

(fal) sun iyo waabaayo mari ama sii.

waa la naqliyay ✓

1

de: poison

2

initial: w

3

lx: waabaayee

4

pd: (waabaayeeyey)

5

ps: v2b=tr

6

key: waabaayee

waa la naqliyay ✓

[YABARAYEL] Gardenia floril 01

waa la naqliyay ✓

Gardenia fiorii 01

waa la naqliyay ✓

Gardenia fiorii 01

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama talo curi; arrin hindis oo taabbage-lintiisa qorshee. Talaan aabay lahaa, tusmaan gaadhsii lahaa, tilmaan abid baan lahaa. Dh: astay, aabee, qorshay, dheego.

2

aabay: (fal) wax u aabbayeel; tixgeli oo aabbee. Aabay waalidkaaga ajar baa ku jiree. Dh: aabee, aabbayeel.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-beeyay, -beysay) 1. Cid qaddarin ama tixgelin siin. 2. Weel asal iyo xaydh marin, si uusan biyaha, caanaha iyo wixi lamida u habin.

waa la naqliyay ✓

1

f.g2 (-beeyay, -beysay)

2

1. Cid qaddarin ama tixgelin siin.

3

2. Weel asal iyo xaydh marin, si uusan biyaha, caanaha iyo wixi lamida u habin. m.f.dh., aabayn.

waa la naqliyay ✓

v. smooth the surface of a dish

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dayactir weel aad u baaliyoobay. Genbi loo rid weelkaan lahaa gu'gani aabeeye. Dh: cug, cul, ug, hogee, godee.

2

aabee: (fal) cid kale qaddarin ama tixgelin sii.

3

aabee: (fal) weel asal iyo xaydh mari, si dareeraha ku jira aanu u habin.

waa la naqliyay ✓

1

de: consider, give thought to

2

lx: aabee

3

pd: (aabeeyey)

4

ps: v2b=

5

syn: tixgeli

6

key: aabee

waa la naqliyay ✓

1

(Aabayn-ta)

2

1. Tixgelin; aabayeelid; daryeelid.

3

2. (weel) xoolayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg aabee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) aabbayeelid iyo tixgelin. Aabbaynta waalidku waa axsaan loo aayo.

2

aabayn-ta: (magac, dhedig, keli) samo iyo wanaag abaabulid oo wanaajin. Umuurtii aad leedahay ninkii, kuu aabaynaaya. Dh: habayn.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg aabayn.

waa la naqliyay ✓

Jatropha tropaeolifolia 01

waa la naqliyay ✓

1

(Abey)

2

C Jatropha tropaeolifolia Pax. Euphorbiaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Aameel-ka)

2

1. Harrub.

3

2. Wixii waxay arkaan iska raaca.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Weel qori ka samaysan oo aan dabool lahayn oo lo'da iyo geela lagu maalo; haruub; doobi. 2. Wixii waxay arkaan iska raacaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Weel qori ka samaysan oo aan dabool lahayn oo lo'da iyo geela lagu maalo; haruub; doobi. 2. Wixii waxay arkaan iska raacaan.

waa la naqliyay ✓

m. n. receptacle, milk vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) weel xoolaha lagu maalo wax na lagu cabbo.

2

aameel: (tilmaame) qof aan maskaxdiisa ku meel marin. Dh: hacoo, dameerdhaanraacday.

waa la naqliyay ✓

1

a: ameel

2

de: receptacle, milk vessel

3

lx: aameel

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: aameel

waa la naqliyay ✓

e.we la-mid: aaway.

waa la naqliyay ✓

loc. question word, pl. where are they?

waa la naqliyay ✓

1

de: where are they?

2

lx: aawaye

3

ps: qw-loc-pl

4

syn: meeye

5

key: aawaye

waa la naqliyay ✓

[with preposition u ] they benefited

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m weaned (child abandoned by his mother; baby that has been weaned)

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) madhnaanta lagu hungoobo helitaanka wax la filayay. Ableesha i gaadhay, adaan ku amaahshay. Dh: hungo.

waa la naqliyay ✓

1

afbeel¹: m.l la-mid: afbeelid.

2

afbeel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) Wax aan wax goyn karin noqosho (qalab af leh).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-eelay, -eeshay) Wax aan wax goyn karin noqosho (qalab af leh). Tusaale: Middidu way afbeeshay. m.f.dh, afbeelid.

waa la naqliyay ✓

v. become ~ be blunt, lose its (sharp) edge ; become speechless

waa la naqliyay ✓

-ay / afbeeshay: (v) blunt (balaant); dull the edge of

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mindi iyo wax la mid ah, saawir noqo; wax ba ha goyn; wax ba ha jarin. Mindidii way afbeeshaye, afee.

2

afbeel -ka: (magac, lab, keli) wax jarid la'aan; goyn la'aan. Afbeelka ka muuqdaa waxa uu tilmaamayaa in seeftan in badan lagu dagaallamay.

waa la naqliyay ✓

1

de: become ~ be blunt, lose its (sharp) edge

2

lx: afbeel

3

pd: (afbeelay)

4

ps: v1=intr

5

key: afbeel

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: badiil.

waa la naqliyay ✓

m. n. shovel; spade

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shovel (sha-val); spade (ispeeydh) majarafad, manjarafad, badiil

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab carrada la daro, qaldadda sibidhkana lagu laaqo oo lagu dardaro; qalab ciidda la dardarsado kolka meel sare lagu saydhayo. Badeelka ciidda soo dar. Dh: majarafad.

waa la naqliyay ✓

1

a: badiil {It}

2

de: shovel; spade

3

lx: badeel

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: badeel

waa la naqliyay ✓

1

(Dabay-sha)

2

Layr ama neecaw xoog leh oo dhabanaysa; xanfar.

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

dabayl¹: m.dh (-lo, m.l) 1. Hawo xoog leh oo dhan u socota. 2. Xanfar; siigo. 3. Rooxaan ama jinniyo la aaminsanyahay in dadka ay marto ku reebto suuxdin ama xubinno qallal. 4. Dhanka dabayshu ka socoto. 5. la-mid: dabeyl.

2

dabayl²: m.dh (-lo, m.l) (c.cimi.) Mawjad hawo, oo xoog ugu socota jiho kasta, oo badanaa la moodo inay barbaro la tahay oogada dhulka.

waa la naqliyay ✓

Wind

waa la naqliyay ✓

1

f. n. wind; weather

2

dabayl [feminine] n. paralysis, palsy

waa la naqliyay ✓

1

-dabaysha: (n) wind (windh); blast (balaasti)-, gust (gasti) ~ xanfar Ex: maalin dabayl badan; a windy day

2

dabayl -dabaysha (n) polio (pooli-yow); poliomyelitis (pooliyow-maaya-laaytas); infantile paralysis ~ cudurka dabaysha

waa la naqliyay ✓