ereyga

a,a

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

A,a

DHAN

/ey/ xarafka koowaad ee alifbeetada Ingiriisiga.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]

A,a

DHAN

/ey/ harafky koowaad oo farty ingriinsky.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

A

DHAABAN
1

a: (a')

2

Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.

3

-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Abaaldhac

DHAABAN
1

(Abaaldhac-a)

2

Abaal laysu falay been iyo asaraar ku gudid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Afgarooc

DHAABAN
1

(Afgarooc-a)

2

Aan hadalka si wanaagsan u sheegi karin, u jeedin karin; aan codkar ahayn.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Alwaax

DHAABAN
1

(Alwaax-a, Alwaax-da)

2

Qoryo xalxalleef laga dhigo oo wax lagu dhiso; looxyo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Arradbax

DHAABAN
1

(Arradbax-a)

2

Arrad ka bax; dhar helid; arratir.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baadisooc

DHAABAN
1

(Baadisooc-a)

2

Astaan baadida lagu soo sooco; summad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Baraar

DHAABAN
1

1. (Baraar-ka) Dhasha idaha; naylo.

2

2. (Baraar-ta) a) Afeef. b) (lo') geeso rogan; weji ballaaran; baaji.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dabeec

DHAABAN
1

(Dabeec-a)

2

Abuur; dhalan; baxaalli; sansaan; falfal; (ama dabeeco, dabeecad, dabci)

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dayac

DHAABAN
1

(Dayac-a)

2

Aan sidii la rabey oo ekayd loo ilaalin; iskulladid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Duf

DHAABAN
1

1. (Duf-ka, Duf-ta) Timo adag oo iska baxay; gan; dhogor.

2

2. (Duf-ta) a) Alaab raagtey oo jilicday; lul; calal; baabba'. b) Hoog; ba'; dooriso; belo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Dug

DHAABAN
1

1. (Dug-ga) Dugsi; duggaal.

2

2. (Dug-ta) a) Afgenbi u dhicid; ba', b) (Dug iyo deleb).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Farabbax

DHAABAN
1

(Farabbax-a)

2

Aan maaro loo hayn; aan loo talin karin; xeerka iyo qaanuunka ka baxsan; faraha laga qaaday oo laga quustay.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Fiiq

DHAABAN
1

1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.

2

2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Firdhaad

DHAABAN
1

(Firdhaad-ka)

2

Wax weyn oo qaraxday ama col jabay, kd.. waxa ka soo go'a ama ka soo yaaca.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Fuq

DHAABAN
1

(Fuq-a)

2

Afka labadiisa qalbac midkood; qal.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gan

DHAABAN
1

1. (Gan-ka) a) Alaabada la falkiyo ama la tidco ama la sooho, docda sinsiman oo la qurxiyey oo gudaha xigta maahee, docda kale oo kore oo dufca leh, b) Xaadda ku taal oogada nafleyda.

2

(Gan-ta) Bir ama laf ama qori ama wax kale oo qaroofsan oo wax la suro ama wax lagu soo jiido; gar.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gebidhac

DHAABAN
1

(Gebidhac-a)

2

Aan bohosha ama ceelka salkiisa toos loo aadine, hadba gebi lagu sii dhaco.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Gob

DHAABAN
1

1. (Gob-ka) Geedaha waaweyn jaad kamid ah, oo miro wanaagsan oo la cuno leh.

2

2. (Gob-ta) (magac wadareed). a) Aan dadka hoose oo gunta ah kamid ahayn ee ka tirsan dad heer sare ah oo sidaa ku gaarey dhalasho ama doorasho la doortay; nasab. b) Dhalan iyo sansaan wanaagsan oo bulshannimo leh; door; wabar. c)* Aan ahayn dad la gumeysto ama la beelaysto; xor.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hamsa

DHAABAN
1

(Hamsa-da, Hamsa-ha)

2

Shibbane dhawaaqyada hadalka kamid ah; waa aammuus yar, wuxuuna dhashaa kolka xargaha codku si degdeg ah u xirmaan oo xiisadda dabaysha u joojiyaan, degdegna u furmaan; astaantiisu waa ' (sida go'naan, bi'id, gam'id, lo'da, gama', gam'a) (ama hamse, hamso).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ijmaac

DHAABAN
1

(Ijmaac-a)

2

Afarta tiir oo waaweyn oo sharciga Islaanka, kan saddexaad; kuwa kale waa: Quraan, Xaddiis iyo Qiyaas.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

aa

DHAFANDHAAF
1

(ā)

2

Xarafka a oo dheer.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

aa

DHAFANDHAAF
1

aa¹: qr.dd la-mid: baa.

2

aa²: mu.dhm.y 1. la-mid: Aad. 2. la-mid: aydin.

3

aa³: e.d Cod lagu muujiyo xanuunka.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aa

DHAFANDHAAF
1

aa: [feminine] n. AA, long A [digraph letter of the Somali alphabet.]

2

aa inter. ah!, oh!

3

aa n. suf. -er, -or

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aa

DHAFANDHAAF
1

aa': (n) long vowel of letter A. Ex: aabbe; father. Caano; milk.

2

aa?: (suffix); —ing; used to form the present continuous tense. Ex: ma socotaa; are you going; Wuu hurdaa; he is sleeping.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aa

DHAFANDHAAF
1

(dhawaaq) codka uu ku dhawaaqo qof buka ama tabaalaysan. Bukaanka aa'diisii ayaan xalay ka seexan waayay. Dh: taah, jibaad.

2

aa: erey la adeegsado marka gabadh wax la farayo ama loo yeedhayo. Aa fadhiiso; aayaa hee kaalay. Dh: naa, aayaa. Dh: waar, aar, war.

3

aa: (qurub) diiradeeye la macne ah 'baa'.

4

aa: shaqalka 'a' oo dheer sida: Aarka baabuur baa siday.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]

aa

DHAFANDHAAF

آ

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aga

DHAFANDHAAF

aga! eray la yidhaahdo marka la arko wax lala yaabo ama kugu dhaco. Aga! Siduu wiilka yari ninka uga badiyay! Dh: Hey! Dhega! Joo! Shoo! Naw! Agas!

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

aha

DHAFANDHAAF

v., neg., present habitual: he / she is not; they are not

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]

aha

DHAFANDHAAF

/aaha/ (inter) (informal) oraah la isticmaalo markaad wax fahantid ama heshid waxaad raadinaysay. e.g. I had a good book here somewhere. Aha, here we are.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aha

DHAFANDHAAF
1

(v) [with negative ma] 1. he, it or she is not ~ ma aha. Ex: madow ma aha; it is not black, xoog ma aha; it is not by force. 2. they are not. Ex: Soomaali ma aha; they are not Somalies

2

—aha2: (suffix): the. The definite masculine plural with ending o. Ex: Xoolo; xoolaha; [the livestock]. Ex: Caano; caanaha [the milk], Guryo; guryaha [the houses]

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]

ala

DHAFANDHAAF

s.f. - baal, garab (waxa duula).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ama

DHAFANDHAAF

Erey isku xira labo hadal ama labo tixood, isla kolkaasna kala xiriirfura oo sheega inaan la isku hela hayne, tii la helaa ay tan kale meesha ka saarayso (aniga ama adiga; wax i sii ama i qadi).

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ama

DHAFANDHAAF

xi. Erey kala xiriirfura laba magac ama laba weerood. Tusaale: “Baasto ama bariis ii keen”, “Ama tag ama joog”. la-mid: amba², amma.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

ama

DHAFANDHAAF

xi. Erey kala xiriirfura laba magac ama laba weerood. Tusaale: Baasto ama bariis ii keen; Ama tag ama joog. la-mid: amba, amma.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ama

DHAFANDHAAF

conj. or

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]

Ama

DHAFANDHAAF

ou, ou bien.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

ama

DHAFANDHAAF

(conj) or (oor); used to indicate an alternative ~ mise. Ex: qabow ama kulayl; cold or hot

waa la naqliyay ✓

Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]

AMA

DHAFANDHAAF
waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ama

DHAFANDHAAF

(xidhiidhiye) eray isku xidha labo hadal ama laba weedhood, isla markaa na kala furka labada weedhood ee kala macne ah. Fadhiiso ama istaag. Dh: amma.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ama

DHAFANDHAAF
1

a: amba

2

de: or

3

lx: ama

4

ps: conj

5

key: ama

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Ana

DHAFANDHAAF

Haddaan wax kale jirin; hadday u yaraato; xataa.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ana

DHAFANDHAAF

qr. Hadday u yaraato; haddaan wax kale jirin; agow; xataa. Tusaale: “Ana ii ahaateenaa!”; “Ana roob di'i lahaayaa!” la-mid: anaa².

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]

ana

DHAFANDHAAF

[adverb] or [adverbial] [expression] at least, even

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ana

DHAFANDHAAF

-da: (magac, dhedig, keli) ugu yaraan; haba yaraatee.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]

ana

DHAFANDHAAF
1

de: at least, even

2

lx: ana

3

ps: adv

4

see: xataa

5

key: ana

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

aya

DHAFANDHAAF

(suffix): -ing: used to form the present participle of verbs with prounon he or I. Ex: arkaya; seeing. Baraya; teaching. Socnaya; walking. Cunaya; eating, hadlaya; speaking

waa la naqliyay ✓