a,a
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
A,a
/ey/ xarafka koowaad ee alifbeetada Ingiriisiga.
Qaamuus Ingiriis-Soomaali (Maay) - Maxamed Xaaji Mukhtaar, Cumar Macalin Axmed [2007]
A,a
/ey/ harafky koowaad oo farty ingriinsky.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
A
a: (a')
Xarafka koowaad oo Alifka Soomaalida. Waa shaqal.
-a: (naxwe) qodob raaca ereyada lab oo kelida ah oo 6 shibbane ku dhammaada (c, h, kh, q, x iyo hamsa, sida: magac-a, daah-a, jookh-a, maraq-a, madax-a iyo go'-a).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Abaaldhac
(Abaaldhac-a)
Abaal laysu falay been iyo asaraar ku gudid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Afgarooc
(Afgarooc-a)
Aan hadalka si wanaagsan u sheegi karin, u jeedin karin; aan codkar ahayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Alwaax
(Alwaax-a, Alwaax-da)
Qoryo xalxalleef laga dhigo oo wax lagu dhiso; looxyo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Arradbax
(Arradbax-a)
Arrad ka bax; dhar helid; arratir.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baadisooc
(Baadisooc-a)
Astaan baadida lagu soo sooco; summad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Baraar
1. (Baraar-ka) Dhasha idaha; naylo.
2. (Baraar-ta) a) Afeef. b) (lo') geeso rogan; weji ballaaran; baaji.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dabeec
(Dabeec-a)
Abuur; dhalan; baxaalli; sansaan; falfal; (ama dabeeco, dabeecad, dabci)
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dayac
(Dayac-a)
Aan sidii la rabey oo ekayd loo ilaalin; iskulladid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Duf
1. (Duf-ka, Duf-ta) Timo adag oo iska baxay; gan; dhogor.
2. (Duf-ta) a) Alaab raagtey oo jilicday; lul; calal; baabba'. b) Hoog; ba'; dooriso; belo.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dug
1. (Dug-ga) Dugsi; duggaal.
2. (Dug-ta) a) Afgenbi u dhicid; ba', b) (Dug iyo deleb).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Farabbax
(Farabbax-a)
Aan maaro loo hayn; aan loo talin karin; xeerka iyo qaanuunka ka baxsan; faraha laga qaaday oo laga quustay.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fiiq
1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.
2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Firdhaad
(Firdhaad-ka)
Wax weyn oo qaraxday ama col jabay, kd.. waxa ka soo go'a ama ka soo yaaca.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Fuq
(Fuq-a)
Afka labadiisa qalbac midkood; qal.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gan
1. (Gan-ka) a) Alaabada la falkiyo ama la tidco ama la sooho, docda sinsiman oo la qurxiyey oo gudaha xigta maahee, docda kale oo kore oo dufca leh, b) Xaadda ku taal oogada nafleyda.
(Gan-ta) Bir ama laf ama qori ama wax kale oo qaroofsan oo wax la suro ama wax lagu soo jiido; gar.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gebidhac
(Gebidhac-a)
Aan bohosha ama ceelka salkiisa toos loo aadine, hadba gebi lagu sii dhaco.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Gob
1. (Gob-ka) Geedaha waaweyn jaad kamid ah, oo miro wanaagsan oo la cuno leh.
2. (Gob-ta) (magac wadareed). a) Aan dadka hoose oo gunta ah kamid ahayn ee ka tirsan dad heer sare ah oo sidaa ku gaarey dhalasho ama doorasho la doortay; nasab. b) Dhalan iyo sansaan wanaagsan oo bulshannimo leh; door; wabar. c)* Aan ahayn dad la gumeysto ama la beelaysto; xor.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Hamsa
(Hamsa-da, Hamsa-ha)
Shibbane dhawaaqyada hadalka kamid ah; waa aammuus yar, wuxuuna dhashaa kolka xargaha codku si degdeg ah u xirmaan oo xiisadda dabaysha u joojiyaan, degdegna u furmaan; astaantiisu waa ' (sida go'naan, bi'id, gam'id, lo'da, gama', gam'a) (ama hamse, hamso).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ijmaac
(Ijmaac-a)
Afarta tiir oo waaweyn oo sharciga Islaanka, kan saddexaad; kuwa kale waa: Quraan, Xaddiis iyo Qiyaas.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
aa
(ā)
Xarafka a oo dheer.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
aa
aa¹: qr.dd la-mid: baa.
aa²: mu.dhm.y 1. la-mid: Aad. 2. la-mid: aydin.
aa³: e.d Cod lagu muujiyo xanuunka.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aa
aa: [feminine] n. AA, long A [digraph letter of the Somali alphabet.]
aa inter. ah!, oh!
aa n. suf. -er, -or
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aa
aa': (n) long vowel of letter A. Ex: aabbe; father. Caano; milk.
aa?: (suffix); —ing; used to form the present continuous tense. Ex: ma socotaa; are you going; Wuu hurdaa; he is sleeping.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aa
(dhawaaq) codka uu ku dhawaaqo qof buka ama tabaalaysan. Bukaanka aa'diisii ayaan xalay ka seexan waayay. Dh: taah, jibaad.
aa: erey la adeegsado marka gabadh wax la farayo ama loo yeedhayo. Aa fadhiiso; aayaa hee kaalay. Dh: naa, aayaa. Dh: waar, aar, war.
aa: (qurub) diiradeeye la macne ah 'baa'.
aa: shaqalka 'a' oo dheer sida: Aarka baabuur baa siday.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
aa
آ
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
aga
aga! eray la yidhaahdo marka la arko wax lala yaabo ama kugu dhaco. Aga! Siduu wiilka yari ninka uga badiyay! Dh: Hey! Dhega! Joo! Shoo! Naw! Agas!
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
aha
v., neg., present habitual: he / she is not; they are not
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
aha
/aaha/ (inter) (informal) oraah la isticmaalo markaad wax fahantid ama heshid waxaad raadinaysay. e.g. I had a good book here somewhere. Aha, here we are.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aha
(v) [with negative ma] 1. he, it or she is not ~ ma aha. Ex: madow ma aha; it is not black, xoog ma aha; it is not by force. 2. they are not. Ex: Soomaali ma aha; they are not Somalies
—aha2: (suffix): the. The definite masculine plural with ending o. Ex: Xoolo; xoolaha; [the livestock]. Ex: Caano; caanaha [the milk], Guryo; guryaha [the houses]
Qaamuus Talyaani-Soomaali - Cabdalla Cumar Mansuur, Axmed Cabdullaahi A. [1985]
ala
s.f. - baal, garab (waxa duula).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ama
Erey isku xira labo hadal ama labo tixood, isla kolkaasna kala xiriirfura oo sheega inaan la isku hela hayne, tii la helaa ay tan kale meesha ka saarayso (aniga ama adiga; wax i sii ama i qadi).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ama
xi. Erey kala xiriirfura laba magac ama laba weerood. Tusaale: “Baasto ama bariis ii keen”, “Ama tag ama joog”. la-mid: amba², amma.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ama
xi. Erey kala xiriirfura laba magac ama laba weerood. Tusaale: Baasto ama bariis ii keen; Ama tag ama joog. la-mid: amba, amma.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ama
conj. or
Qaamuus-Yare Soomaali-Faransiis - Kiristoofe Filibeerti [1976]
Ama
ou, ou bien.
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ama
(conj) or (oor); used to indicate an alternative ~ mise. Ex: qabow ama kulayl; cold or hot
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
AMA
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ama
(xidhiidhiye) eray isku xidha labo hadal ama laba weedhood, isla markaa na kala furka labada weedhood ee kala macne ah. Fadhiiso ama istaag. Dh: amma.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ama
a: amba
de: or
lx: ama
ps: conj
key: ama
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ana
Haddaan wax kale jirin; hadday u yaraato; xataa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ana
qr. Hadday u yaraato; haddaan wax kale jirin; agow; xataa. Tusaale: “Ana ii ahaateenaa!”; “Ana roob di'i lahaayaa!” la-mid: anaa².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ana
[adverb] or [adverbial] [expression] at least, even
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ana
-da: (magac, dhedig, keli) ugu yaraan; haba yaraatee.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ana
de: at least, even
lx: ana
ps: adv
see: xataa
key: ana
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
aya
(suffix): -ing: used to form the present participle of verbs with prounon he or I. Ex: arkaya; seeing. Baraya; teaching. Socnaya; walking. Cunaya; eating, hadlaya; speaking