-tiis — Macnaha & Turjumaada

1

de: his

2

lx: -tiis

3

ps: pro-det-3m

4

see: =-tiisa

5

key: -tiis

waa la naqliyay ✓

1

de: his With feminine nouns

2

lx: -tiisa

3

ps: pro-det-3m

4

xe: his money

5

xv: -diisa, -shiisa

6

key: -tiisa

waa la naqliyay ✓

1

de: his

2

lx: -iis

3

ps: pro-det-3m

4

xe: his name

5

xv: =-kiisa

6

key: -iis

waa la naqliyay ✓

Tiisa.

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) waxa ama tan isagu uu lee yahay; tiisa.

waa la naqliyay ✓

1

de: his

2

lx: -hiis

3

ps: pro-det-3m

4

xe: his father

5

xv: =-kiisa

6

key: -hiis

waa la naqliyay ✓

1

(Bas-ka)

2

1. Geerida qofku tiis u dhinto ee aan la dilin.

3

2. Wax gubasho ku dhammaaday oo danbas noqday.

waa la naqliyay ✓

(iskay, iskiis, iskeed, kd.) qofka laftiisa; nafta tiis ah, kd.

waa la naqliyay ✓

Guri ama cid aan tiis ahayn, ku taxan oo la jooga oo wax la cuna; la jilo; jil la siiyo.

waa la naqliyay ✓

1

bas¹: m.l 1. Geeri caadi ah ee ku timaaddo qof tiisii gashay. 2. (-sas m.l) Baabbuur weyn oo dedan oo daaqada muraayado ah iyo kuraas leh oo rakaabka qaado. 3. Wax gubasho ku dhammaaday oo dambas noqday.

2

bas²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Wax shidan dambas noqosho. 2. Ood iyo wixi lamida duugnimo awgeed la baabi'id.

waa la naqliyay ✓

m.dh Derejo qof la siiyo oo ka sarreysa tiisii hore.

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l Iskayga, iskaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly 1. magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: “Cali ayaa is faanshay”. 2. magacuyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: “Labadoodu waa is waayeen”.

3

is³: e.d Erey xoolaha lagu yiraahdo kolka la doonayo inay dib u noqdaan ama leexdaan.

waa la naqliyay ✓

mu.lh.w eeg kiisa¹ / tiisa¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-fo, m.l) 1. Mid ka mid ah qalfoofta nafleyda. 2. Bur yar. 3. Qolo; jilib. 4. Qaybta adag ee ku dhex jirta miraha. 5. L.tayda (-taada, -tiisa iyo wixi lamida): eray sii adkaynaya qofka laga hadlay oo sheegaya in qofku qofkaas yahay ee aan cid kale la sheegayn; qofka naftiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l (-gyo, m.dh) Qof madax adag oo tiisa uun ku adkaysta.

waa la naqliyay ✓

(-ti) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

1

tiisa¹: mu.lh.dh (kuwiisa, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig ah oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee lab) uu leeyahay. Tusaale: “Nin tiisa haysata tu kale uma daryeelo”.

2

tiisa²: (-tiisa) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee lab) uu leeyahay. Tusaale: “Cali beryahan bartiisa lama arkin”. la-mid: ti, tii³, tiis.

waa la naqliyay ✓

1

bas¹: m.l 1. Geeri caadi ah ee ku timaaddo qof tiisii gashay. 2. (-sas m.l) Baabbuur weyn oo dedan oo daaqada muraayado ah iyo kuraas leh oo rakaabka qaado. 3. Wax gubasho ku dhammaaday oo dambas noqday.

2

bas²: f.mg1 (-say, -stay) 1. Wax shidan dambas noqosho. 2. Ood iyo wixi lamida duugnimo awgeed la baabi'id. m.f.dh, basid.

waa la naqliyay ✓

m.dh Derejo qof la siiyo oo ka sarreysa tiisii hore.

waa la naqliyay ✓

1

is¹: m.l I.kayga, i.kaaga iyo wixi lamida: qof laftiisa, nafta tiisi ah iyo wixi lamida.

2

is²: mu.dhm.ly (naxwe) 1. Magacuyaal layeele oo falka ku celiya falsameeyaha, taasoo macneheedu yahay in yeelaha iyo layeeluhu isla mid yihiin. Tusaale: Cali ayaa is faanshay. 2. Magac-uyaal layeele oo dhacdada falka wadaajiya dhowr ruux ama waxyaalo kale. Tusaale: Labadoodu waa is waayeen.

waa la naqliyay ✓

mu.lh.w eeg kiisa¹: / tiisa¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-fo, m.l) 1. Mid ka mid ah qalfoofta nafleyda. 2. Bur yar. 3. Qolo; jilib. 4. Qaybta adag ee ku dhex jirta miraha. 5. L.tayda (- taada, -tiisa iyo wixi lamida): eray sii adkaynaya qofka laga hadlay oo sheegaya in qofku qofkaas yahay ee aan cid kale la sheegayn; qofka naftiisa.

waa la naqliyay ✓

1

tiisa¹: mu.lh.dh (kuwiisa, w) Magacuyaal lahaansho oo dhaddig ah oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee lab) uu leeyahay. Tusaale: Nin tiisa haysata tu kale uma daryeelo.

2

tiisa²: (-tiisa) dk.lh.dh Dibkabe lahaansho oo tilmaamaya wax isagu (qofka saddexaad ee kelida ah ee lab) uu leeyahay. Tusaale: Cali beryahan bartiisa lama arkin. la-mid: ti, tii, tiis.

waa la naqliyay ✓

1

de: his

2

lx: -diisa

3

ps: pro-det-3m

4

xe: his work

5

xv: =-tiisa

6

key: -diisa

waa la naqliyay ✓

1

de: his

2

lx: -giisa

3

ps: pro-det-3m

4

xe: the boys book'

5

xv: =-kiisa

6

key: -giisa

waa la naqliyay ✓

1

de: his

2

lx: -hiisa

3

ps: pro-det-3m

4

xe: the cows milk

5

xv: =-kiisa

6

key: -hiisa

waa la naqliyay ✓

1

a: -giisa, -hiisa, -iisa

2

de: his With masculine nouns

3

lx: -kiisa

4

ps: pro-det-3m

5

xe: the color of the house

6

xv: guriga midabkiisa

7

key: -kiisa

waa la naqliyay ✓

1

a: -dii, -dhii, -shii

2

de: the, that one [FEMININE KNOWN SUBJECT]

3

hm: 1

4

lx: -tii

5

ps: det-f-suf

6

key: -tii_1

waa la naqliyay ✓

1

(n) inflammation of the ear, which may be marked by pain, fever, abnormalities of hearing, etc.

2

dheg xanuun

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) denbi ama fal nin aanu faline, loo aaneeyo.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhanaaniso lagu daro cajiinta daqiiqda si ay u faxdo oo loo dubo. Dh: dhanaaniso, fixiso, khamiiriso.

waa la naqliyay ✓

1

Tii: Qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dheddig oo aan magaciisa la sheegeyn.

2

Tii: -tii — a) Tii. b) Qodobka -ta oo noqda -tii kolka uu ka dabadhaco magac, qofka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla og yihiin ama yaqaanniin.

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh kuwii, w Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: “Waxaan arkay tii qortay buuggan?”.

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: “Aaway baastadii aad karisay?”.

3

tii³: (-tii) dk.lh.dh la-mid: tiisa².

waa la naqliyay ✓

1

tii¹: mu.ac.dh (kuwii, w) Magacuyaal aan cayinnayn oo dheddig ah oo cid ama wax la isla ogaa oo maqan oo aan magaciisa la sheegayn. Tusaale: 'Waxaan arkay tii qortay buuggan?

2

tii²: (-tii) q.dh Qodobka 'ta' oo noqda 'tii' kolka uu ka dabadhaco magac dhaddig, qof ka hadlaya iyo qofka lala hadlayo isla ogyihiin ama yaqaanniin. Tusaale: Aaway baastadii aad karisay?

waa la naqliyay ✓

pron., 3f: she (is the one)

waa la naqliyay ✓

(pronoun) she (shii) Ex: tii day waxay samaynayso! Look what she is doing!

waa la naqliyay ✓

(magac'uyaal) tilmaame, oo loola jeedo qof ama wax la isla ogaa oo maqan oo dhedig, oo aan magaciisa la sheegayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Tis-ka)

2

Ood la gooyey oo is-haysata; jebis.

waa la naqliyay ✓

1

tis¹: m.l.u Ood la gooyey oo is-haysata oo hal mar qof qaadi karo; jebis.

2

tis²: f.mg1 (-say, -stay) Tis meel isugu keenid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] bundle of brushwood; branch of a thorny tree

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is dulsaar, aad u gufee. Tis ooda yaan bahalu soo marine.

2

tis: (fal) ku ka buuxi oo tan dhaafi; aad u diiq. Ku tis shandada dharka.

3

tis -ka: (magac, lab, keli) ood la gooyey oo is haysata oo hal mar qof qaadi karo. Tiska u qaad reerka. Dh: jebis.

waa la naqliyay ✓

1

de: bundle of brushwood; branch of a thorny tree (used for making livestock enclosures)

2

initial: t

3

lx: tis

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-col

6

key: tis

waa la naqliyay ✓

1

a: =-tii

2

de: the [FEMININE KNOWN SUBJECT]

3

lx: -dii

4

ps: det-f-suf

5

key: -dii

waa la naqliyay ✓

1

de: the [MASCULINE KNOWN SUBJECT]

2

lx: -gii

3

ps: det-m-suf

4

xe: the house

5

xv: =-kii

6

key: -gii

waa la naqliyay ✓

1

a: =-kii

2

de: the [MASCULINE KNOWN SUBJECT]

3

lx: -hii

4

ps: det-m-suf

5

key: -hii

waa la naqliyay ✓

1

(Ciis-ka)

2

Waran.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas m.l) Nooc ka mid ah warmaha waaweyn.

waa la naqliyay ✓

m. n. lance, kind of large spear

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qalab lagu dagaallamo oo ka kooban bir labada dhinac ba laga afeeyay. Cali ciis buu libaaxii beerka ka saaray. Dh: waran.

waa la naqliyay ✓

1

de: lance, kind of large spear

2

lx: ciis

3

pd: (-ka Pl: ciisas (ka))

4

ps: n4-m

5

key: ciis

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax buusid (weel iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-say, -stay) Wax buusid (weel iyo wixi lamida). m.f.dh, diisid.

waa la naqliyay ✓

v. push down, compress, squash, dent

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) dent (dent); make a dent in ~ buus

waa la naqliyay ✓

(fal) hoos iskugu buusan oo deri yeelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Giis-ka)

2

Maanso; hees; guluuluc.

waa la naqliyay ✓

1

giis¹: m.l 1. Cod gaaban oo lagu heeso ama lagu gabyo. 2. Maanso; guluuluc. 3. la-mid: giisid.

2

giis²: f.mg1 (-say, -stay) Cod gaaban ku heesid; guluulucid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. song, poem

2

giis v. compose a song ~ poem

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hadal dudubis ah iyo reen aan wax macno ku jiraa la sooci karin oo badanaa dadka gabyaa hordhac uga dhigaan hadalkooga. War ninka giisayaa ee aan maqlaa ma gabay buu wadaa?

2

giis -ka: (magac, lab, keli) hadal miisaaman oo qaafiyad leh oo lagu luuqeeyo. Dh: maanso, hees.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiis-ka)

2

1. Qof lugaha wax ka qaba oo socodkiisu dhantaalan yahay; curyaan.

3

2. Sagaaro dhalatay.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qof lugaha middood wax ka qaba oo socodkiisu dhantaalan-yahay; laangarre. 2. Dhasha yaryar ee lab-ka ah ee sagaarada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) 1. Qof lugaha middood wax ka qaba oo socodkiisu dhantaalanyahay; laangarre. 2. Dhasha yaryar ee labka ah ee sagaarada.

waa la naqliyay ✓

m. n. lame person

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) disabled person; lame (leeym) person, cripple (kiripal); especially one unable to walk ~ laangare

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof lugaha wax qaba; laangadhe.

2

jiis -ka: (magac, lab, keli) dhasha sakaarada. Jiis sakaaro lama dilo. Wa: jiisas.

waa la naqliyay ✓

1

de: lame person

2

lx: jiis

3

pd: (-ka Pl: jiisas (ka))

4

ps: n4-m

5

syn: laangare {C & S}

6

key: jiis

waa la naqliyay ✓

1

(Kiis-ka)

2

Kolay; kiish.

waa la naqliyay ✓

1

kiis¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dacwad maxkama-deed. 2. la-mid: xiish. Xereynta geel laga xereeyo dad mag lagu leeyahay.

2

kiis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Wax cidid. 2. Dad mag lagu leeyahay xoolo ka xereyn.

waa la naqliyay ✓

1

kiis¹: m.l (-sas, m.l) 1. Dacwad maxkamadeed. 2. la-mid: xiish. Xereynta geel laga xereeyo dad mag lagu leeyahay.

2

kiis²: f.g1 (-say, -stay) 1. Wax cidid. 2. Dad mag lagu leeyahay xoolo ka xereyn. m.f.dh, kiisid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fill up

2

kiis m. n. court case, lawsuit

3

kiis m. n. bag, case

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) case (keeys)-, an argument offered in support of a claim ~ arrin

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) maro la tolay oo wax lagu rito. Dh: kiish

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Magacyo badan oo meel ku tixan. la-mid: liisto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-sas, m.l) Magacyo badan oo meel ku tixan. la-mid: liisto.

waa la naqliyay ✓

m. n. list

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) list (Hist)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) taxane magacyo ah oo isku daba qoran.

waa la naqliyay ✓

1

a: liisto {Eng}

2

de: list

3

lx: liis

4

pd: (-ka Pl: liisas (ka))

5

ps: n4-m

6

key: liis

waa la naqliyay ✓

1

(Miis-ka)

2

1. Qalab guri ama xafiis oo ka samaysan alwaax ama bir ama wax kale oo fidsan oo lugo ku taagan; dushiisa wax baa lagu cunaa ama la saaraa ama lagu qoraa; shillal (ama miisad).

3

2. Maqaan; darajo; magac; qiime.

waa la naqliyay ✓

1

miis¹: m.l 1. la-mid: miisad. Qalab ka samaysan alwaax, bir, ama wax kale oo fidsan lugo ku taagan oo siyaalo kala geddisan loogu isticmaalo xafiisyada iyo guryaha. 2. Xoogaa cunto ah oo beegan oo aan bislayn. 3. Heer nolosha laga gaaro. 4. Meel dad koox ahi cunto loogu sameeyo. 5. la-mid: miisid.

2

miis²: f.g1 (-say, -stay) Cunto beegid.

waa la naqliyay ✓

1

miis¹: m.l 1. la-mid: miisad. Qalab ka samaysan alwaax, bir, ama wax kale oo fidsan lugo ku taagan oo siyaalo kala geddisan loogu isticmaalo xafiisyada iyo guryaha. 2. Xoogaa cunto ah oo beegan oo aan bislayn. 3. Heer nolosha laga gaaro. 4. Meel dad koox ahi cunto loogu sameeyo.

2

miis²: f.g1 (-say, -stay) Cunto beegid. m.f.dh, miisid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. table, desk; counter (in a store)

2

miis v. measure out (grain, etc.), weigh; fill up ~ to the brim

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) table (teey-bal); desk (dhaski)

2

miis -ay / -tay: (v) scale or measure [especially grains]

waa la naqliyay ✓

1

(fal) buuxi oo meella ha inqin; afka ka keen oo tif ka dhig. Dh: buuxi. Li: inqi.

2

miis: (fal) weel wax ku qiyaas si aad u garato inta uu yahay. Hadhuudhka galaan ku miis.

3

miis-ka: (magac, lab, keli) loox ballaadhan oo lugo loo yeelo oo wax lagu dulqorto ama alaabo la duldhigto oo aqallada xafiisyada iyo dugsiyada la dhigo kuraasina hareeraha lagaga wareejiyo. Wa: miisas.

waa la naqliyay ✓

مائدة

waa la naqliyay ✓

m.dh Ciid jilicsan oo aan boor lahayn oo togaggu keenaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ciid sida jidhiidha ah oo laga guro dixaha oo inta sibidh lagu daro jaajuur laga sameeyo.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: siin².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax siin. Dh: deeq.

waa la naqliyay ✓

/dis/ (pron) 1. kan (waxaan) (adv) 2. ilaa intaan (intaan oo kale).

waa la naqliyay ✓

a., (see Grammar).

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cay, -cday) Nafley xarrago, xanuuun iyo wixi lamida la dheeldheeliyid.

waa la naqliyay ✓

v. walk ~ move slowly (as a sick person)

waa la naqliyay ✓

(fal) socod luudis ah u soco. Iska soo tiic waad iman doontaaye. Dh: luud.

waa la naqliyay ✓

1

de: walk ~ move slowly (as a sick person)

2

initial: t

3

lx: tiic

4

nt: tiicid (da) [vn-f]

5

pd: (tiicay)

6

ps: v1=intr

7

key: tiic

waa la naqliyay ✓

1

(Tiif-ka)

2

Falag sida joonyad loo tolo oo badarka iyo wixii la mid ah lagu shubo.

waa la naqliyay ✓

1

tiif¹: m.l (-faf, m.l) Kolay maqaar ama maro ka samaysan oo badarka iyo wixi lamida lagu shubto.

2

tiif²: f.g1 (-fay, -ftay) Wax sarsarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. woven sack

2

tiif v. slash, make a single slit ~ cut, stab; let blood

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ul ama wax kale oo kurtimo leh, dhil.

2

tiif: (fal) meel barar iyo caalidh leh sarsar si ay u dheecaanto. Dh: sarsar.

3

tiif -ka: (magac, lab, keli) falag sida joonyad loo tolo oo badarka iyo wixii la mid ah lagu shubo.

4

tiif -ta: (maga, dhedig, keli) raadka iyo itaaldarrada ay xanuunka ama wax kale keenaan oo bukaanka ku reebo. Dh: diif.

waa la naqliyay ✓