-key

(Daasad-da)

Weel yar oo cunnada la keydina hayo la gesho oo lagu xiro; birow; qasac.

(Kaylli-ga)

Keylli.

(Keyli-ga)

1. Xanuun kulul.

2. Suus wax lagu beego oo weyn oo afar shoodood qaada.

(Keyrkeyr-ka)

Cabsi la gargariir.

(Sakati-da)

Baqdin yar; keyrkeyr; wadnafug.

(Sakatiyid-da)

Baqdin yari gelid, iska garasho; keyrkeyrid.

m.dh (kiimika) Iskudhis orgaanika ah oo ka kooban adaniin ribows iyo saddex kooxood oo foosfeyt aan orgaanik ahayn. ATP-du waa niyukliyotaydh. Waxaanay mas'uul ka tahay inay tamarta si ku meel gaadh ah u keydiso intay socoto neefsashada unuggu. Waxay ka samaysantay ADP lagu daray foosfeyt saddexaad taas oo keydisa tamar soona saarta marka looga baahdo dariiqad kale oo dheef samayneed.

m.l (-iyaal, m.l) Ururin ama keydin macluumaad, qoraal, dukumentooyin, sawirro, iyo wixi lamida, kaasoo xambaarsan macluumaad ku saabsan waddan taariikhdiis, meel, urur, qaab sawir, iyo wixi lamida.

m.dh (fiisikis) Awoodda danab ee qalab koronto waa xaddiga tamarta ee ku geddisantahay hal halbeeg oo ammin ah. Awood danab waxa lagu cabbiraa Waat, summadduna waa P. Tamar danab QV ItV VI Ammin t t Awoodda danab ee Waat ah waxa lagu helaa taranta keyd faraqa V iyo qulqulka danabka ee Ambiiyeer (A).

m.l Nooc ka mid ah dalagga la beerto oo leh iniino la cuno, lana keydin karo, sida: galleyda, masaggada, iyo wixi lamida.

m.l (-iyo/bunuug, m.dh) Maamul xafiisyo leh oo lacagta lagu keydiyo ama layska amaahiyo, fuliyana adeegyo maaliyadeed sida sarrifka lacagaha qalaad, xawaaladaha gudaha iyo dibadda iyo furidda ictimadyada. la-mid: bangi.

beytimmaal¹: m.l 1. B. ah: hanti baylah ah. 2. Keydka dhexe ee Dawladda Islaanka. la-mid: baytammaal¹, baytimmaal¹, beytummaal¹.

beytimmaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Hanti baylihid. la-mid: baytammaal², baytimmaal², beytummaal².

m.l (-rro, m.dh) Dhismo loogu tala galay in biyaha webiyada socodkooda lagu hakiyo si loo keydiyo, heerkoodana kor loogu qaado. la-mid: biyaxireen.

caabbin¹: m.dh la-mid: caabbiyid.

caabbin²: m.l (fiisikis) Summad: R. Saamiga keyd faraqa ee geftinnada gudbiye iyo qulqulka danabka ee dhexmaraya gudbiyaha. Sidaas awgeed, caabbi waa caabbirka hakinta qulqulka danabka. R = V/I taas oo V ay tahay keyd faraqa, I ay tahay qulqulka danabka. Caabbiga waxa lagu cabbiraa oom (omega).

caabbin³: m.dh (taar.) Iska caabbin cadow ama weerar dagaal, ficil ay dadku ku qaadaan si ay u helaan xornimo, ama iskacelin weerar.

m.l.u (-dayaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Dir hoosaad naasleyda qoobabka leh oo ay ka midyihiin idaha, riyaha, lo'da iyo cawsha. Waxa astaan u ah calool afar lakab ah, oo qaybta ugu horaysa la yidhaahdo “ruumen” taas oo burbuisa “selilowska”. Cuntada waxa si ku meel gaadh ah loogu keydiyaa “ruumenka”, halkaas oo dib loogu burburiyo looguna calaaliyo balbka, inta aan la liqin loona gudbin qaybta kala ee caloosha iyada oo dheefshiidku halka ka sii socdo.

cayn¹: m.l (-yman, m.l) 1. Xarig isaga gudbo labada dhinac, oo rarka ku adkeeya gaadiidka nafleyda ah. 2. Magac carbeed xarafka 'c'.

cayn²: m.dh 1. Nooc; jaad. 2. Si, hab, qaab. 3. Keyn, dhul jiq ah oo dhir badan. la-mid: caynad.

cayn³: m.dh (naxwe) Dir naxweed ku shaqa leh in ay kala saarto labka iyo dheddigga ee magacyada, magacuyaallada iyo qaabka falalka (tus.: inantu way seexatay). Ereyada weertan cayn dheddigeed ayey wada muujiyeen: magaca, magacuyaalka iyo falkuba.

m.dh (fiisikis) Daafad xariiqeed (p) ee walax waa taranta cufkeeda (m) iyo keynaanka (v) ee walaxda. Daafaddu waa xaddi leeb oo u jeeda dhanka jihada keynaanka.

m.l (fiisikis) Summad L. Taranta keynaanka xagleed ee walaxda (w) iyo wahsiga maroojiskeeda. Tusaale: “L = Iw”.

m.dh (-do, m.l) Weel bir ka samaysan oo cunnada, cabitaanka iyo wixi lamida ee la keydinayo lagu alxamo; qasac.

dhaab¹: m.dh (-bab, m.l) 1. Qori, bir iyo wixi lamida oo dhul xoog ugu mudan si uu u xajiyo dhismo iyo wixi lamida. 2. Daloolada xanjada ka sameysan ee shinnidu malabka ku keydsato; kabar.

dhaab²: f.g1 (-bay, -btay) Qof, bir, iyo wixi lamida dhulka xoog ugu mudid si uu u xajiyo dhismo iyo wixi lamida.