-kan — Macnaha & Turjumaada

(suffix; pronoun) this (this) used to refer to only singular masculine nouns ending -ka. Ex: wiilkan; this boy

waa la naqliyay ✓

1

(Aabba-ha)

2

Qof lab oo wax dhalay; labada waalid kan lab (ama aabbo).

waa la naqliyay ✓

1

(Aakhir-ka)

2

Kan danbe.

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaanduula-ha)

2

Col ama ciidan duullaan ah, kan u madax ah; colwade; maqaddin (ama ammaanduule).

waa la naqliyay ✓

1

(Abbaanwarra-ha)

2

Labada isu dhaxa, kan lab; say; nin.

waa la naqliyay ✓

1

(Afraad-ka)

2

Tiro taxan, kan jagada afarta ku abbaaran; (4d.) (ama afaraad).

waa la naqliyay ✓

1

(Alcood-ka)

2

(bad) jaadadka shiraaca kan ugu weyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Araanja-da)

2

Geed-abaareed leh miro jilicsan oo kankoonsan oo diir adag oo midabkoodu yahay cillaan-guduud.

waa la naqliyay ✓

1

(Awr-ka)

2

Geela kan lab; Rati.

waa la naqliyay ✓

1

(Basa-sha)

2

Geed nagaarka la beerto ka mid ah oo leh ur iyo dhadhan aad u lifaaqoon iyo bari (buruq) kankoonsan oo la cuno.

waa la naqliyay ✓

1

(Biyammareen-ka)

2

Tog yar ama weyn oo la sameeyey ama iska samaysmay oo dhuuxiisa biyuhu maraan; far; gacan; kanaal; keli.

waa la naqliyay ✓

1

(Boqolaad-ka)

2

Tiro taxan oo isdabajoogta, kan boqolka jagadiisa ku abbaaran; (1OOd.).

waa la naqliyay ✓

*(xiddigo) meereyaasha qorraxda (sayaariinta) kan ugu danbeeya oo ugu fog, haddii xagga qorraxda laga eego; wuxuu qorraxda u jiraa 6000 (lix kun) oo malyuun oo km., meelahaas.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Burcad-da) Urur tuugo; qowle.

2

2. (Burcad-ka) a) caanaha la lulo subagga ka baxa oo aan weli la shiilin. b) Subag dhirta laga liso oo kan caanaha laga lulo u eg. c) Bocorka caanaha geela.

waa la naqliyay ✓

1

(Buruq-da)

2

Bari adag oo kankoonsan oo badanaa la cuno oo dhirta yaryar qaarkeed leedahay; geedka docdiisa hoose oo aasan bay ka baxdaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Caba-da)

2

1. (Weel) Dhadhan la kahdo, sida kan biyuhu yeeshaan kolka weel caanood lagu soo dhaansho.

3

2. Weelka jaadkaas ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Cayayaan-ka)*

2

Bahal-yaryarta faraha badan oo aan lafdhabarta lahayn: waxaa oogadoodu u qaybsan tahay: madax iyo dhex (saab) iyo qaar danbe (uur), lix lugood iyo badanaa afar baal (diqsi, kaneeco, shinni, doorshaan, ...); xasharaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Cirjeex-da)

2

(xiddigo) Meereyaasha qorraxda ku wareega oo sagaalka ah, kan ugu weyn: wuxuu u dhexeeyaa farrarre (mariikh) iyo raage (saxal) ~ mushtar; (ama cirjiir).

waa la naqliyay ✓

1

(Coobba-ha)

2

Xididdada surka, kan ugu weyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Cubtan-ka)

2

Hab dadka cayaara haya lagu kala doorto; labo qof baa mid wuxuu oranayaa cub, kan labaadna cir; kolkaasaa kii hore qof dooranayaa; kan doortay maahee, kan kalaa isna cub oranaya oo qof dooranaya; sidaasay ku wadayaan taniyo inta dadka laga wada doorto; doorasho; (ama cugtan).

waa la naqliyay ✓

1

(Cukana-ha)

2

Geed yar oo adaahida u eg kana yar; wuxuu lee yahay buruq dibadyaal ah iyo laamo dhuudhuuban.

waa la naqliyay ✓

1

(suffix) [at end of nouns] this ... Ex: gabadhan: this girl. Gurigan; this house

2

—an: (suffix)-, changes some verbs to adjective. Ex: daaran; lightened, dansan; turned off

waa la naqliyay ✓

1

1. Qof ama wax lab oo qofka hadla haya u dhow.

2

2. Goor ama had joogta ama qaarkeed tegey ama iman doono.

3

3. (Kan-ka) Xayrta kelyaha korkooda ka baxda.

4

-kan — Ereyga kan kolka uu tilmaanta yahay oo magac ka dabadhaco, kolka magac qodob lihi ka horreeyo, inta k la tuuro baa la isku gaabin karaa (sida: ninka kan = ninkaan; guriga kan = gurigaan; dayaxa kan = dayaxaan; furaha kan = furahaan).

waa la naqliyay ✓

1

kan¹: m.l (kaman, m.l) Baruur fuusha kelyaha korkooda.

2

kan²: mu.ti.l (kuwan, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: “Waa kan ninka qoray buugga”. la-mid: ka¹

waa la naqliyay ✓

1

kan¹: mu.ti.l (kuwan, w) Magacuyaal tilmaame oo lab, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: Waa kan ninka qoray buugga; la-mid: ka¹.

2

kan²: (-kan) dk.ti.l Dibkabe tilmaame oo magac dib looga qodbo, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado. Tusaale: Ninkan baa dheer.

waa la naqliyay ✓

1

deictic: this, these, here

2

kan m. n. fat ~ grease that surrounds the kidney

waa la naqliyay ✓

(magacuyaal) qof ama wax lab ah oo qofka hadlaaya u dhow.

waa la naqliyay ✓

هذا

waa la naqliyay ✓

(suffix): this (this); definite article of some masculine gender words ending in the e vowel. Ex: guurehan; this night travel; haasawehan; this date [courting]; furehan; this key

waa la naqliyay ✓

1

a: =-kani

2

de: this [SUBJECT]

3

lx: -gani

4

ps: deic-m-suf

5

key: -gani

waa la naqliyay ✓

1

a: -a, -ga, -ha

2

de: the [MASCULINE DEFINITE ARTICLE] Provides new information

3

hm: 3

4

lx: -ka

5

ps: det-m-suf

6

key: -ka_3

waa la naqliyay ✓

1

de: FUTURE TIME MARKER

2

hm: 4

3

lx: -ka

4

ps: np-time

5

xe: next year; Contrast: -kii

6

xv: sannadka dambe

7

key: -ka_4

waa la naqliyay ✓

1

a: =-kayaga

2

de: our [exclusive]

3

lx: -kayo

4

ps: pro-det-1pl

5

key: -kayo

waa la naqliyay ✓

1

de: your

2

lx: -kiin

3

ps: pro-det-2pl

4

see: =-kiinna

5

key: -kiin

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: cukan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] sated with water (of an animal)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid biyo ka soo dhergay; mid wabaxsan. Xoolihii oo cokan ayaan soo maray. Dh: cukan.

waa la naqliyay ✓

1

a: cukan

2

de: sated with water (of an animal)

3

lx: cokan

4

ps: adj-der

5

key: cokan

waa la naqliyay ✓

Biyo ka soo dhergey; waraabsan; wabax ah; (ama cokan)

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Xoolo biyo ka dhergay ahaansho. la-mid: cokan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Xoolo biyo ka dhergay ahaansho. m.f.dh, cukanaan. la-mid: cokan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] sated, having drunk its fill of water (of an animal); full (of a sack ~ bag)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) eeg cokan.

waa la naqliyay ✓

1

a: cokan

2

cf: wabax

3

de: sated, having drunk its fill of water (of an animal); full (of a sack ~ bag)

4

lx: cukan

5

pd: (cukanaa)

6

ps: adj-der

7

key: cukan

waa la naqliyay ✓

1

(Ekaan-ta)

2

1. Wax u eg ahaan.

3

2. Xoolo ama wax kaloo badan oo socona haya, meel ku ballaarasho; meel ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg eg. la-mid: ekaansho (2).

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] similarity, likeness; limitedness

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) resemblance (ri sam- balans), likeness (laayk nes) ~ u ekaansho. Syn: similarity, similitude, analogy, affinity

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ekaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: similarity, likeness; limitedness

2

lx: ekaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f, n0-f-abs

5

key: ekaan

waa la naqliyay ✓

1

(Ekayn-ta)

2

1. Wax is le'eg ama wax kale u eg, ka dhigid.

3

2. Wax socona haya oo badan, meel, si ballaaran ugu duwid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ekee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) labo wax, isla mid ka dhigid; wax is le'eg ama isku eg ka dhigid; isku ekeysiin.

2

ekayn -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo socda oo badan, meel si ballaadhan ugu du'wid.

3

ekayn -ta: (magac, dhedig, keli) (la ~) wax ku xidhid. Dameerku meeshiisii kama dhaqaaqin waayo xadhig baa lala ekeeyay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax adag ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax adag ahaansho. m.f.dh, kakanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) walax adag oo aan jilicsanayn. Dh: cufan.

2

kakan: (tilmaame) ur silloon. Ur kakan baa ii uraysa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) guux iyo sawaxan meel fog laga maqlo. Dh: bulxan, or.

waa la naqliyay ✓

m.l Daqiiqad; ilbiriqsi. la-mid: seken.

waa la naqliyay ✓

m.l Daqiiqad; ilbiriqsi. la-mid: seken.

waa la naqliyay ✓

m. n. second (of time)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) second (se-kend). Ex: lixdankii sekan waa hal daqiiqo; there are sixty seconds in one minute

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sikin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: daqiiqad ~ daqiiqo {Eng}

2

de: second (of time)

3

initial: s

4

lx: sekan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

syn: ilbiriqsi

8

key: sekan

waa la naqliyay ✓

1

unkan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la unkay noqosho.

2

unkan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la unka ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

unkan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax la unkay noqosho. m.f.dh, unkamid.

2

unkan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la unka ahaansho. m.f.dh, unkanaan.

waa la naqliyay ✓

inch. v. evolve, originate from

waa la naqliyay ✓

1

(fal) unug noqo; noqo wax la unkay. Dh: bilaaban.

2

unkan: (tilmaame) wax la unkay ah; wax hadda uun la bilaabay ah. Dh: bilaaban, alkuman.

waa la naqliyay ✓

1

de: evolve, originate from rw: unug

2

initial: u

3

lx: unkan

4

pd: (unkamay)

5

ps: v1=inch

6

key: unkan

waa la naqliyay ✓

1

a: =-kan

2

de: this, here

3

hm: 1

4

lx: -kaan

5

ps: deic-m-suf

6

key: -kaan_1

waa la naqliyay ✓